Artnews

3 πράγματα που πρέπει να ξέρεις για την έκθεση της Νικομάχης στον ΜΑΡΤΙΝΟ

2018-03-22 14:25:47

Από την Αννίτα Αποστολάκη

Πώς μπορούν να συνδυαστούν μινιμαλιστικά έργα σύγχρονης τέχνης με το μαξιμαλιστικό περιβάλλον ενός παλαιοπωλείου; Εξαιρετικά, όταν τα έργα είναι της γλύπτριας Νικομάχης Καρακωστάνογλου. Η Νικομάχη μαγεύτηκε από τον εκλεκτικιστικό χαρακτήρα της συλλογής του παλαιοπωλείου ΜΑΡΤΙΝΟΣ και έτσι, αποφάσισε να αναλάβει ένα διττό ρόλο: τόσο του καλλιτέχνη όσο και του επιμελητή. Επιλέγοντας έργα από τη συλλογή, σε συνδυασμό με σχεδόν διάφανα προ-σχέδια που έχει κάνει για γλυπτά της, έχει δημιουργήσει ένα μοναδικό διάλογο του τώρα με το τότε, ο οποίος απλώνεται στο ισόγειο και στους δύο ορόφους του παλαιοπωλείου της Πινδάρου 24, έως 28 Απριλίου.

Όπως είπε στα Νέα της Τέχνης η καλλιτέχνις, η πρακτική του συνδυασμού ετερόκλητων υλικών, δεν της είναι άγνωστη: για τη σειρά γλυπτών της Spiritual Gardens είχε συνδέσει διαφορετικά μεταξύ τους φυσικά στοιχεία, με τα οποία είχε φτιάξει γλυπτά που λειτουργούσαν ως τοπία διαλογισμού. Κάπως έτσι έχει συλλάβει και την παρούσα έκθεση, η οποία περιστρέφεται από τρεις ενότητες: τα χρυσά έργα-τοπία εσωτερικού πλούτου, τα μπλε & πράσινα έργα-τοπία ευημερίας και τα έργα στο χρώμα της πέρλας που λειτουργούν ως τοπία σεξουαλικότητας.


© Μαριλένα Σπανουδάκη / Τα Νέα της Τέχνης 2018

1. Τοπία εσωτερικού πλούτου
«Οι πηγές εσωτερικού πλούτου είναι πολλές: μία από αυτές είναι σίγουρα η τροφή, καθώς είμαστε ό,τι τρώμε. Άλλες είναι η γνώση, αλλά και η σχέση μας με το θείο και το υπερβατικό.»

Έτσι, τα έργα της σε χρυσούς τόνους συνομιλούν με μία κουζίνα του 1940 Junker & Ruh, αντίκες πορσελάνινα σκεύη κουζίνας, όπως μια σουπιέρα, ένα τραπέζι παλαιού ανθοπωλείου και ένα αλαβάστρινο φωτιστικό, αλλά και παλιά κεντήματα και υφάσματα, διπλωμένα προσεκτικά και τοποθετημένα με ένα σχεδόν μινιμαλιστικό τρόπο σε μια προθήκη.

Ένα καινούριο προσχέδιο για έργο στους τόνους του αμέθυστου και της τουρμαλίνης βρίσκεται δίπλα σε ένα σεκρετέρ του 1850 από το μεγάλο Ιταλό αρχιτέκτονα και σχεδιαστή Osvaldo Borsani, ενώ μία μινιμαλιστική Παναγία στέκει δίπλα σε ένα μπρούτζινο γλυπτό επίσης του 19ου αιώνα, χυτευμένο από το Γάλλο Ferdinand Barbedienne.


© Μαριλένα Σπανουδάκη / Τα Νέα της Τέχνης 2018

2. Τοπία ευημερίας
«Η έννοια της ευημερίας είναι πολύ σχετική για τον καθένα από εμάς. Ειδικά στην περίοδο στην οποία ζούμε, ίσως τη χειρότερη της ελληνικής ιστορίας, νομίζω ότι όλοι μας έχουμε αναθεωρήσει τι συνιστά πραγματική ευημερία για εμάς.»

Σε αυτήν την ενότητα συναντάμε ένα εύρος από έργα που δημιουργεί σε μπλε και πράσινους τόνους η Νικομάχη: από τα μικρά, υδάτινα σχέδια που εμπνεύστηκε κατά την παραμονή της στο Σουδάν, μαζί με μεγάλα έργα, στα οποία απλώνεται το μελάνι, έως σχέδια με μεγάλους, σαφώς οριοθετημένους όγκους.


© Μαριλένα Σπανουδάκη / Τα Νέα της Τέχνης 2018

Αυτά συνομιλούν, επίσης, με ένα εύρος αντικειμένων που είναι άμεσα συνδεδεμένα με πηγές πλουτισμού: σεκρετέρ του 19ου αιώνα, ένα τραπέζι για χαρτοπαιξία, αλλά και ένα γραφείο Bocconi του 1940 από τον Giuseppe Pagano. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικό σε αυτή την ενότητα είναι το στοιχείο του φιλελληνισμού: πορτραίτα από αρχόντισσες του 19ου αιώνα, γκραβούρες μνημείων της αρχαίας Ελλάδας του 19ου αιώνα, μαζί με ένα έπιπλο για προστασία του τζακιού με σκηνή μάχης και γαλλικά φιλελληνικά μπουκάλια, θέλουν «να φέρουν πίσω σε εμάς τον καρπό του φιλελληνισμού σε μια εποχή που το συλλογικό ηθικό είναι πεσμένο λόγω της κατάστασης».

Σε αυτό το πνεύμα έχει δημιουργηθεί και μια τροπική ζούγκλα στο ισόγειο, δίπλα σε ένα νεοκλασσικό μαρμάρινο άγαλμα της Αθηνάς, όπου μέσα από ένα πλήθος φυτών ξεπροβάλλουν αντίγραφα αρχαϊκών ανθεμίων, δίπλα σε ξύλινα αγάλματα του Μεσαίωνα, μπρούτζινα γλυπτά του 19ου αιώνα και μινιμαλιστικά φωτιστικά του περασμένου αιώνα από τον Tito Agnoli, αλλά και το σιντριβάνι και οι γούρνες στην είσοδο του παλαιοπωλείου. «Τι πιο συμβολικό για τον πλούτο και την ευημερία από το νερό που τρέχει», μας λέει η Νικομάχη.


© Μαριλένα Σπανουδάκη / Τα Νέα της Τέχνης 2018

Τοπία σεξουαλικότητας
Ίσως η πιο ιδιαίτερη γωνιά της έκθεσης να είναι το ξύλινο καθιστικό του πρώτου ορόφου, το οποίο μοιάζει με τους οντάδες που υπήρχαν όχι μόνο σε οθωμανικά, αλλά και σε ελληνικά σπίτια του 18ου αιώνα. Η Νικομάχη εδώ έχει δημιουργήσει ένα πραγματικά ζεν περιβάλλον διαλογισμού, αφαιρώντας τα πάντα και κρατώντας σε μια μεριά μόνο σχέδιά της στο χρώμα της πέρλας -μια χρωστική ουσία που έχει φέρει απευθείας από την Ιαπωνία, όπως μας λέει.

«Οι σχηματισμοί σε αυτά τα έργα για μένα είναι μινιμαλιστικά γυναικεία σώματα -αν τα παρατηρήσει κανείς, μπορεί να αναγνωρίσει την πλάτη μιας γυναίκας σε διαφορετικές στάσεις. Επέλεξα να τα τοποθετήσω εδώ, σε αυτό το περιβάλλον χαλάρωσης, διότι θεωρώ ότι όταν χαλαρώνεις, βγαίνουν οι επιθυμίες σου προς τα έξω.»

Στον απέναντι τοίχο, συνομιλούν με αυτά τα έργα δύο πολύ ιδιαίτερα ευρήματα που ανακάλυψε η καλλιτέχνιδα περνώντας ώρες στις αποθήκες του ΜΑΡΤΙΝΟΥ: ανάμεσα σε παλιούς, θολού καθρέφτες συναντάμε ένα πολύ μικρό πορτραίτο του Βασιλέως Γεωργίου (1850) από τον Peder Mørk Mønsted, μαζί με ένα πορτραίτο του 19ου αιώνα που φέρει την υπογραφή G. Draw, το οποίο απεικονίζει ένα σχεδόν ερμαφρόδιτο πλάσμα.

Το πορτραίτο του βασιλιά έχει επίτηδες τοποθετηθεί στην άκρη, όπου μοιάζει σα να περιβλέπει τα υπόλοιπα αντικείμενα του τοίχου: «Είναι ευκαιρία να σκεφτεί ο επισκέπτης πώς ορίζεται η αξία των πραγμάτων», λέει η Νικομάχη.


© Μαριλένα Σπανουδάκη / Τα Νέα της Τέχνης 2018

Confronting Maximalism: Martinos through the eyes of Nikomachi, Παλαιοπωλείο ΜΑΡΤΙΝΟΣ, έως 28 Απριλίου 2018