Artnews

Η κυψέλη πολιτισμού του Σωτήρη Φέλιου

2018-04-04 18:47:00

Μεγαλωμένος στην Τρίπολη, με σπουδές στη Νομική Αθηνών και το Παρίσι και επιτυχημένος δικηγόρος, ο Σωτήρης Φέλιος διαθέτει το προφίλ ενός αυτοδημιούργητου ανθρώπου και ευφυέστατου συνομιλητή που εμπιστεύεται απολύτως το ένστικτό του για να είναι σήμερα ένας από τους σπουδαιότερους συλλέκτες έργων ελληνικής ζωγραφικής. Η συλλογή του ξεκίνησε να καταρτίζεται στα μέσα της δεκαετίας του 1980 και σήμερα αριθμεί περί τα χίλια έργα.

Συνέντευξη στη Δανάη Ζαούση

Η πρωτοβουλία να δημιουργήσετε το Ίδρυμα Η άλλη Αρκαδία τι σκοπό είχε;
Η άλλη Αρκαδία είναι το νομικό πρόσωπο στην ιδιοκτησία του οποίου βρίσκεται η συλλογή. Ήθελα οι πίνακες να με ξεπεράσουν στη ζωή και το Ίδρυμα ήταν το αναγκαίο όχημα που θα την πήγαινε πιο πέρα από τον χρόνο που θα υπάρχω. Βασικός σκοπός της δημιουργίας του Ιδρύματος ήταν να υπάρχει μια βούληση που θα υπηρετεί διαρκώς αυτήν τη συλλογή. Οι εκπαιδευτικοί και μουσειακοί σκοποί του Ιδρύματος ήταν πάντοτε δευτερεύοντες.

Ποιο είναι το σκεπτικό πίσω από τη συλλογή και την επιλογή των έργων σας;
Δεν ξεκίνησα με την ιδέα ότι θα γίνω συλλέκτης έργων τέχνης. Η αφετηρία, που έπειτα πήρε τα χαρακτηριστικά μιας συλλογής, ήταν το πώς διαθέτω τον ελεύθερό μου χρόνο. Το 1985 ήταν η αρχή της δικηγορίας μου και της επαγγελματικής μου δραστηριότητας, όπου τα εισοδήματα μου μού επέτρεπαν να αγοράζω πίνακες. Μπορούσα να πάρω έργα των μεγάλων δασκάλων –Μόραλη, Τσαρούχη, Μαυροΐδη– και άλλων που όσοι ασχολιόντουσαν με τη ζωγραφική γνώριζαν καλά και θαύμαζαν. Προτίμησα, όμως, να αναμετρηθώ με τις βέβαιες αξίες και επέλεξα παραστατικά έργα των Ρόρρη, Μποκόρου, Σακαγιάν, Μαντζαβίνου και Παπανικολάου, μεταξύ άλλων, τα οποία ήθελα να κάθομαι με τις ώρες να κοιτάζω και να ταξιδεύω...

Αντιμετωπίζετε την αγορά των έργων σας ως επένδυση;
Οι γύρω μου έλεγαν ότι χάνω τα λεφτά μου. Δεν τους άκουγα, χωρίς βέβαια να αγνοώ ότι ένας πίνακας έχει μια επενδυτική αξία και τίποτα δεν αποκλείει να διπλασιαστεί ή να υποδιπλασιαστεί η τιμή του. Βλέπω πράγματα στους πίνακες που αγοράζω που σχετίζονται με δικές μου αναφορές. Η ζωγραφική που μου αρέσει είναι νοήματα με εικόνες.

Κωνσταντίνος Παπανικολάου, Φυτώριο, 2011 © Συλλογή Σωτήρη Φέλιου

Πώς προέκυψε η δημιουργία του χώρου τέχνης στη Φωκίωνος Νέγρη; Βλέπετε κάποια προοπτική στην περιοχή γύρω από τις τέχνες;
Με τον τρόπο που αγόραζα έργα κάποια στιγμή συνειδητοποίησα ότι χρειάζομαι έναν χώρο. Μόλις είδα το υπόγειο της Φωκίωνος Νέγρη 16 ενθουσιάστηκα! Το αγόρασα και ανέθεσα στους αρχιτέκτονες Ανδρέα Κούρκουλα και Μαρία Κοκκίνου να το μεταμορφώσουν. Η περιοχή της Κυψέλης κουβαλά μια πεσμένη δόξα και με ενδιαφέρει ο χώρος μας να γίνει κομμάτι του κόσμου που ζει εκεί καθημερινά. Έχουμε πλέον σκληροπυρηνικούς θαυμαστές της περιοχής που τον έχουν αγκαλιάσει. Έχουμε επίσης κάνει επαφές με όλα τα σχολεία της Κυψέλης, τα οποία επισκέπτονται τον χώρο τακτικά και πραγματοποιούν εκπαιδευτικά προγράμματα.

Ποια είναι η άποψη σας για τη σημερινή αγορά ελληνικής τέχνης;
Θα έλεγα ότι η εικόνα που βλέπουμε σήμερα δεν είναι η πραγματική και ότι δεν έχουμε μια οργανωμένη αγορά η οποία θα μας επέτρεπε –αν την παρατηρούσαμε– να πούμε με ακρίβεια τι συμβαίνει. Ίσως υπάρχει μια εσωστρέφεια στις ελληνικές γκαλερί, οι οποίες διαθέτουν περιορισμένο πελατολόγιο, δίνοντας μικρό περιθώριο για να ανακαλύψουμε την πραγματική προοπτική των Ελλήνων καλλιτεχνών.

Πώς βλέπετε τις πρόσφατες πρωτοβουλίες στην Αθήνα (documenta 14, Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος κλπ);
Ένα από τα μεγάλα μας προβλήματα είναι ότι στα ξένα μεγάλα μουσεία δεν εμφανίζεται καθόλου η σύγχρονη ελληνική τέχνη. Αν υπήρχε, οι θαμώνες εκείνων των μουσείων θα είχαν μια εικόνα για το καλλιτεχνικό γίγνεσθαι της χώρας ερχόμενοι ως επισκέπτες της Documenta. Κατά τα άλλα, το γεγονός της Documenta στην Αθήνα το είδα σαν δώρο θεού για τη χώρα μας. Το ίδιο ισχύει και για τους χώρους του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και του ΕΜΣΤ, οι οποίοι διαθέτουν όλα τα απαραίτητα στοιχεία για να αναδείξουν την πραγματική καλλιτεχνική δημιουργία.

Γιώργος Ρόρρης, Ανδρονίκη, 2013 © Συλλογή Σωτήρη Φέλιου

Η συνέντευξη αυτή δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο τεύχος 232 (Μάιος-Ιούνιος 2017) των Νέων της Τέχνης.