Artnews

Κωνσταντίνος Παπαμιχαλόπουλος: «Ζούμε σε μια εξόχως ενδιαφέρουσα συνθήκη»

2018-04-03 22:11:00

Ο Κωνσταντίνος Παπαμιχαλόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1975. Σπούδασε ζωγραφική και χαρακτική στην Α.Σ.Κ.Τ. Το 2014 τελείωσε το μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Ψηφιακές Μορφές Τέχνης» (Α.Σ.Κ.Τ.). Από το 2016 είναι υποψήφιος διδάκτωρ στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Εκδίδει comics και zines από το 2000.

Πιο πρόσφατες ατομικές του είναι Το Μεγάλο Χρυσό Δωμάτιο στο Λουτρό των Αέρηδων του Μουσείου Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης και Τάλως - Αναπαραστάσεις του Τεχνητού Ανθρώπου στο café του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Αθηνών. Συνεργάζεται με την «Athens Review of Books» και με την Ολλανδική De Groene Amsterdammer. Είναι υποψήφιος για τη θέση αναπληρωτή / επίκουρου καθηγητή του Τομέα Χαρακτικής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών. Έργα του υπάρχουν σε ιδιωτικές & δημόσιες συλλογές Ελλάδος και εξωτερικού.

Συνέντευξη στον Γιώργο Γεωργακόπουλο

Τι θα ξεχώριζες από τις ευκαιρίες που σου δόθηκαν σε τοπικό και διεθνές επίπεδο;
Το βραβείο Σπυρόπουλου το 1998, την τρίμηνη παραμονή μου στο Άμστερνταμ την ίδια χρόνια ως φοιτητής Erasmus, τα δύο ταξίδια μου στην Ιαπωνία το 2004 και το 2005, το residency στο Amsterdams Grafisch Atelier το 2015 με τη σύζυγό μου και τα δύο μωρά μας.

Ποια είναι μέχρι τώρα η μεγαλύτερη σου επιτυχία;
Η ατομική μου έκθεση Το Μεγάλο Χρυσό Δωμάτιο στο Λουτρό των Αέρηδων του Μουσείου Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης.

Με την εμπειρία σου στον χώρο της τέχνης, τόσο εντός, όσο και εκτός των συνόρων, τι περιμένεις να συναντήσεις καλλιτεχνικά σε μία χώρα που αυτήν τη στιγμή βρίσκεται σε μια κρίσιμη φάση της Ιστορίας της;
Αφενός το ξεκαθάρισμα του τι είναι σημαντικό και τι όχι μιας και πλέον τα χρήματα ή/και ο χρόνος κανενός δεν είναι για πέταμα. Αφετέρου –πάντοτε λόγω κρίσεως– ζούμε εντός μιας εξόχως ενδιαφέρουσας συνθήκης. Και είναι ενδιαφέρουσα, διότι προσδίδει σε καθετί μια αίσθηση του κατεπείγοντος. Δεν μπορείς να πεις όπως παλαιότερα «άσ' το για αργότερα, έχουμε καιρό», διότι όχι, δεν υπάρχει καιρός. Τα πράγματα πρέπει να γίνουν τώρα. Τα έργα πρέπει να δημιουργηθούν τώρα.

Αν έπρεπε να τονίσεις κάτι για τη δουλειά σου, ποιο θα ήταν αυτό;
Έργα μου όπως Το Μεγάλο Χρυσό Δωμάτιο συνιστούν μια υποδειγματική παρουσίαση του τι μπορεί να επιτευχθεί με αυτά που θεωρούνται, πλέον, αναλογικά εικαστικά μέσα, όπως η ζωγραφική και η χαρακτική: το σώμα ενός έργου αξιώσεων όσον αφορά τις διαστάσεις, τη σημασία και την ισχύ του –μοναδικό– με αναφορές μεν στη λόγια σπουδή μας στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, αλλά και με μια ενδιαφέρουσα σύνδεση δε με την pop κουλτούρα, τα βιντεοπαιχνίδια, τη street art, την επιστημονική φαντασία και την τέχνη στην εποχή του διαδικτύου.

Ποια είναι η σχέση σου με το χώρο της αγοράς της τέχνης;
Ικανοποιητική· ζω από τη δουλειά μου στη ζωγραφική, στα comics και στην εικονογράφηση. Ορισμένα έργα μου έχουν εμφανιστεί σε πλειστηριασμούς και αρκετά ανήκουν σε σημαντικές ιδιωτικές και δημόσιες συλλογές σε Ελλάδα και εξωτερικό.

Κωνσταντίνος Παπαμιχαλόπουλος, Fish at Sea, 2006-2016 © Κωνσταντίνος Παπαμιχαλόπουλος

Ποιοι είναι οι οικονομικοί πόροι που σου επιτρέπουν να δημιουργείς;
Πωλήσεις έργων, χαρακτικών, βιβλίων και comics μου, είτε μέσω γκαλερί, είτε μέσω του kpklik.com, καθώς και οι σταθερές συνεργασίες μου με την Athens Review of Books και με την ολλανδική De Groene Amsterdammer.

Πες μας ένα μέρος που σε εκφράζει, ένα μέρος που σου αρέσει να επισκέπτεσαι.
Η Φολέγανδρος.

Ποια είναι η μεγαλύτερη οικονομική δυσκολία / χρονική στιγμή που αντιμετώπισες στη διάρκεια της καριέρας σου;
Δεν έχω παράπονο, φροντίζω γενικώς να ζω αρκετά μετρημένα.

Με ποιο χώρο, καλλιτέχνη ή άνθρωπο των τεχνών θα ήθελες να συνεργαστείς, σε τοπικό ή διεθνές επίπεδο;
Το Studio Ghibli, αλλά δυστυχώς ο Hayao Miyazaki ανακοίνωσε πως πλέον αποσύρεται, οπότε...

Σε έχει υποστηρίξει κρατικός πολιτιστικός φορέας;
Πέραν του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών (ως υπότροφός του κατά τη διάρκεια των σπουδών μου), όχι.

Τι θα πρότεινες και τι θα άλλαζες στον κρατικό πολιτιστικό μηχανισμό;
Να αναλάβουν διοικητικές και διευθυντικές θέσεις επαγγελματίες managers και όχι ιστορικοί, φιλόλογοι ή καλλιτέχνες και καλλιτεχνίζοντες. Είδα από πρώτο χέρι πόσο καλά λειτούργησε στο AGA LAB του Άμστερνταμ η πρόσληψη μιας λαμπρής manager ως επικεφαλής του Amsterdams Grafisch Atelier αφότου έγιναν κάθετες περικοπές στις επιδοτήσεις από το ολλανδικό κράτος. Το ίδιο συνέβη και με το Prado, όπου από το 2003 δια νόμου δόθηκε στο Μουσείο αυτονομία από το δημόσιο, αποδεσμεύθηκε από κρατικές επιδοτήσεις και προσέλαβε τον Miguel Zugaza, έναν ικανότατο manager. Το μουσείο πλέον μεγαλουργεί.

Το κοινωνικό σου δίκτυο, οι γνωριμίες σου σε βοήθησαν να προχωρήσεις;
Ναι, αν και διαρκώς δημιουργούνται νέες σχέσεις και νέα δίκτυα συν τω χρόνω. Ιδίως τώρα με την ευχέρεια που προσφέρει το διαδίκτυο και τα social media εμφανίζονται πρωτόγνωρες δυνατότητες, ανήκουστες πριν από 10-20 χρόνια.

Είχε η επιτυχία κάποιου είδους οικονομικό, ηθικό αντίκρισμα ή ανταμοιβή;
Έπαιξε σημαντικό ρόλο και εξακολουθεί να παίζει, καθώς και εγώ μεγαλώνω και οι πάσης φύσεως δραστηριότητές μου εξελίσσονται και εμβαθύνουν.

Τι βλέπεις στον μέλλον για α) τον εαυτό σου β) τον καλλιτεχνικό κόσμο;
Στα άμεσα σχέδιά μου: η επικείμενη ατομική μου στο Μουσείο Βορρέ το προσεχές φθινόπωρο και το να διδάξω (είμαι υποψήφιος επίκουρος καθηγητής στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών), διότι με ενδιαφέρει πολύ η διαδικασία του να βάλει κανείς σε μια σειρά όσα ανακαλύπτεις στο εργαστήριό του ούτως ώστε να τα μεταφέρει σε νεότερους σπουδαστές. Επίσης, η ίδια η τριβή με δουλειά νεοτέρων, και δη σε καθημερινή βάση, θεωρώ πως προσφέρει πολλά σε μια κατά τα άλλα αρκετά μοναχική διεργασία, όπως η καλλιτεχνική έρευνα. Επιπλέον, σκοπεύω να τελειώσω το διδακτορικό μου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο ως το 2019 και να συνοδεύσω τη διατριβή μου για τη νέα εικόνα του Τεχνητού Ανθρώπου με μια ομώνυμη έκθεση εφάμιλλη του Μεγάλου Χρυσού Δωματίου –αν όχι καλύτερη. Όσον αφορά το γενικότερο καλλιτεχνικό πεδίο, γνώμη μου είναι πως και πολλά και ενδιαφέροντα έπονται. Απλώς δεν θα είναι αυτό που ο περισσότερος κόσμος περιμένει, φαντάζεται ή εύχεται. Συνήθως οι κρίσεις και τα επίχειρά τους είναι απρόβλεπτα, όπως άλλωστε συμβαίνει με κάθε καταστροφή.

Κωνσταντίνος Παπαμιχαλόπουλος, Αυτοπροσωπογραφία ως «Ο Γιάπωνας», 2013 © Κωνσταντίνος Παπαμιχαλόπουλος

Η συνέντευξη δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο τεύχος 232 (Μάιος-Ιούνιος 2017) των Νέων της Τέχνης.