Artnews

Η τέχνη στα σκοτεινά χρόνια 1967-1974 παρουσιάζεται στο ΙΣΕΤ

2018-04-16 10:41:00

Από τη Χάρι Κανελλοπούλου

Ως ένα κάτοπτρο, το οποίο θα προσφέρει στους θεατές πολυπρισματικές όψεις ανάγνωσης της καλλιτεχνικής έκφρασης κατά τη Δικτατορία, ευελπιστεί ο επιμελητής Γιάννης Μπόλης ότι θα λειτουργήσει η έκθεση Η τέχνη σε σκοτεινά χρόνια: 1967-1974 που εγκαινιάζεται στο Ινστιτούτο Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης στις 19 Απριλίου, στις 19:00. Μαζί με τη Δόμνα Γούναρη συνεπιμελούνται μία παρουσίαση κύριων σημείων της εικαστικής δράσης σε μια ιστορική περίοδο, η οποία εμφανίζεται καταρχάς υπαίτια για την προσωρινή αναστολή της άνθισης της ελληνικής πνευματικής και καλλιτεχνικής δημιουργίας όπως εξελισσόταν στη δεκαετία του ’60. «Την ίδια στιγμή, όμως, αποτελεί και μία περίοδο τομής», αναφέρει ο Γιάννης Μπόλης. «Έπειτα από μία πρώτη αντίδραση σιωπής ή απομόνωσης που εξέφρασε την εναντίωσή τους προς τη Χούντα, οι καλλιτέχνες ανασυντάσσονται, αναθεωρώντας την απόφασή τους, και παρουσιάζουν έργα με έντονο το στοιχείο της καταγγελίας».

Η έκθεση θέλει να λειτουργήσει ως χαρτογράφηση μιας τέχνης που αποκτά πολιτικό πρόσημο. Θα παρουσιαστούν έργα καλλιτεχνών που κινούνται στις διάφορες εκδοχές του ρεαλισμού, στοχεύοντας στην κριτική αποτίμηση κοινωνικών θεσμών και συμπεριφορών. Ακόμα, έργα που εισάγουν καινοτόμους πειραματισμούς αποτυπώνοντας το άνοιγμα της ελληνικής τέχνης προς τάσεις της διεθνούς εικαστικής σκηνής. «Τόσο ο κριτικός ρεαλισμός στο πλαίσιο των αναπαραστατικών τάσεων – με εικόνες που εκκινούν από το φωτορεαλισμό – όσο και νέες μορφές τέχνης – περιβάλλοντα, εγκαταστάσεις, περφόρμανς – που διεκδικούν την αμφίδρομη σχέση θεατή και έργου τέχνης, εκφράζονται δυναμικά αυτή την εποχή. Η ανάγκη να διατυπωθεί η ρήξη με την κυρίαρχη εικόνα φορτίζει την παρουσίαση τέτοιων προτάσεων, που αρθρώνουν ένα αιχμηρό σχόλιο και υπογραμμίζουν την ενεργό συμμετοχή της καλλιτεχνικής έκφρασης μέσα στον κοινωνικό χώρο» μάς αναφέρει ο επιμελητής.

Στο κουκούλι του πάντα ανήσυχου ΙΣΕΤ θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε εμβληματικά, ως προς αυτή την κατεύθυνση, έργα, όπως οι συνθέσεις της ομάδας των Νέων Ελλήνων Ρεαλιστών (Γιάννης Βαλαβανίδης, Κλεοπάτρα Δίγκα, Κυριάκος Κατζουράκης, Χρόνης Μπότσογλου, Γιάννης Ψυχοπαίδης), καθώς και σε εκείνες των Ηλία Δεκουλάκου, Ασαντούρ Μπαχαριάν, Δημοσθένη Κοκκινίδη, Βαγγέλη Δημητρέα, Δήμου Σκουλάκη, Λευτέρη Κανακάκη, Βάσως Κυριάκη, και Σωτήρη Σόρογκα, τα έντονα χαρακτικά της Βάσως Κατράκη και του Α. Τάσσου, οι δράσεις της Μαρίας Καραβέλα, πο γραφιστικοί σχεδιασμοί της Βουβούλας Σκούρα, αλλά και οι προτάσεις των Βλάση Κανιάρη, Κωνσταντίνου Ξενάκη, Γιάννη Γαΐτη, Δημήτρη Αληθεινού και Λήδας Παπακωνσταντίνου που ανοίγονται σε μια νέα διάσταση διαμαρτυρίας, πολιτικής και κοινωνικής παρέμβασης-πράξης, μακριά από συμβάσεις, κυρίαρχες και δεσμευτικές αρχές και αξίες.

Επιπλέον, θα αξιοποιηθεί αρχειακό υλικό αυτής της περιόδου με κύριες πηγές τη συλλογή του Ινστιτούτου και προσωπικά αρχεία καλλιτεχνών. «Τα αρχεία είναι το πρωτογενές υλικό που φωτίζει το πνεύμα κάθε εποχής. Αν θεωρήσουμε τα έργα τέχνης μαρτυρίες εξωστρέφειας που παρουσιάζουν με πυκνότητα τα χαρακτηριστικά μίας πραγματικότητας, το αρχειακό υλικό λειτουργεί αντίθετα, δίνοντας τη δυνατότητα να ενεργοποιηθεί μια διαδικασία ανάλυσης της εικόνας και έρευνας», εξηγεί ο Μπόλης.

Για τους επιμελητές είναι σημαντικό να έρθουν στο προσκήνιο εικόνες, ιδέες και προβληματισμοί ακόμα και πέρα από τις εικαστικές δράσεις, όπως μπορούν να διαφανούν από τα αρχειοθετημένα τεκμήρια μιας περιόδου ανελευθερίας στην έκφραση. Παράλληλα, το ενδιαφέρον εστιάζεται και στην αποτύπωση της αισθητικής της ίδιας της Χούντας όπως αυτή αναδύεται μέσα από την καλλιέργεια εικόνων ενός έντονου λαϊκισμού, αναμεμειγμένου με την υπερβολή του κιτς. «Είναι η εικόνα μιας αισθητικής που προωθείται κατά τη Δικτατορία και επιδρά καταλυτικά στην προώθηση των σκοπών της – μια κουλτούρα μεγαλοστομίας και στείρου ελληνοκεντρισμού, που όψεις της φαίνεται να επιβιώνουν και τις επόμενες δεκαετίες», καταλήγει ο Γιάννης Μπόλης.

Διάρκεια έκθεσης: 19 Απριλίου - 23 Ιουνίου 2018

Περισσότερες πληροφορίες: www.iset.gr