Artnews

Ρένα Παπασπύρου: «Ο θεατής αποφασίζει αν θα αφήσει τη φαντασία του να ανακαλύψει τις εικόνες στις επιφάνειες των έργων μου»

2018-04-17 10:20:00

Το χειμώνα που μας πέρασε ήταν μαζί με τους μαθητές της στην γκαλερί Eleftheria Tseliou. Τώρα, η Ρένα Παπασπύρου παρουσιάζει μια νέα ενότητα έργων στην ατομική έκθεσή της με τίτλο Κλίμακες στο Σπίτι της Κύπρου. Ευκαιρία, λοιπόν, να συνομιλήσουμε με μία από τις πιο σημαντικές Ελληνίδες σύγχρονες εικαστικούς.

Συνέντευξη στον Στρατή Πανταζή

Ποια είναι η αφορμή της νέας ενότητας που θα παρουσιάσετε στην ατομική σας έκθεση στο Σπίτι της Κύπρου από τις 19/4;
Η έκθεση λέγεται Κλίμακες, ένα θέμα που σκέφτομαι από παλιά. Το 1984 έκανα την αποτοίχιση του προφίλ μιας σκάλας σε έναν κατεδαφισμένο χώρο. Στη Σαντορίνη συνάντησα μία πολύ μικρή και στενή σκάλα μέσα σε μία ανασκαφή, το ίδιο και στη ρωμαϊκή αγορά της Θεσσαλονίκης. Επίσης, μου κέντρισαν το ενδιαφέρον οι αναβαθμοί στο φράγμα του Μαραθώνα, τα σκαλοπάτια στο αρχαίο θέατρο του Άργους και οι σκάλες στα Ζαγοροχώρια. Μπορούσες να φανταστείς τη διάπλαση του ανθρώπου που τα δημιούργησε και τη σωματική σχέση του με αυτά τα σκαλοπάτια.

Η σκάλα αποτελεί βασικό στοιχείο του αστικού και ιδιωτικού χώρου. Δηλώνει τη μορφολογία του εδάφους. Στο Παγκράτι, οι πολυκατοικίες έχουν μία σκάλα στην είσοδό τους λόγω του βραχώδους και ανηφορικού εδάφους. Η κλίμακα είναι ένα μέτρο αναλογίας. Καθορίζει τη σχέση με το σώμα, τη σχέση που έχει ο χώρος με το σώμα, ενώ οι ιδιαιτερότητες του τοπίου ρυθμίζουν την κίνηση του σώματος.

Θα παρουσιάσω μία σειρά από καλουπωμένα σκαλοπάτια και σχέδια, μία μεγάλη εγκατάσταση με κλιμακωτά επίπεδα αποτελούμενη από φωτοτυπημένα χαρτιά και μία εγκατάσταση με πλάκες στο έδαφος.

Από τις αρχές του ’70 η δουλειά σας εστιάζει αποκλειστικά στη μελέτη των επιφανειών του αστικού χώρου. Γιατί σας μαγνητίζει ο αστικός χώρος;
Είναι ο χώρος μου, τον οποίο μπορώ να ακουμπήσω, να δω, να αξιολογήσω και να φαντασιωθώ. Με το έργο μου, προτείνω στο θεατή να δει αυτό που με ενδιαφέρει: να δουλεύω, δηλαδή, με τις επιφάνειες του βιωμένου αστικού χώρου και του άμεσου περιβάλλοντός μου. Ο θεατής είναι αυτός που αποφασίζει αν θέλει να αφήσει τη φαντασία του ελεύθερη να ανακαλύψει τις εικόνες στις επιφάνειες των έργων μου και σε αυτές που υπάρχουν στο περιβάλλον.

Στην γκαλερί Eleftheria Tseliou εκθέσατε τον περασμένο χειμώνα μαζί με τους μαθητές σας. Υπάρχουν στοιχεία του έργου σας μέσα στο δικό τους; Ποια είναι η σημαντικότερη συμβουλή που τους δίνατε;
Η έκθεση οργανώθηκε από την Ελευθερία Τσέλιου και τους καλλιτέχνες-συνεργάτες της που υπήρξαν φοιτητές μου στην ΑΣΚΤ. Η πρώτη φορά που συμμετείχα σε έκθεση μόνο με φοιτητές μου ήταν το περασμένο καλοκαίρι στο Σπίτι της Κύπρου. Οι φοιτητές μου εκπαιδεύτηκαν στις προσωπικές επιλογές και απόψεις τους.

Η τέχνη του ’70 διαμορφώθηκε μέσα σε ένα έντονο κλίμα κοινωνικοπολιτικών γεγονότων. Σήμερα πάλι παρατηρείται το ίδιο. Βλέπετε κοινά στοιχεία της γενιάς σας με τους νέους καλλιτέχνες; Πιστεύετε ότι το έργο τους θα είναι εξίσου σημαντικό και καινοτόμο;
Είναι μια γενιά δυναμική, πολυφωνική και ταλαντούχα. Το μέλλον της είναι υπό διαμόρφωση και πιστεύω σε αυτό. Παρατηρώ μια πολυμορφία στο εικαστικό λεξιλόγιο της. Η πολυφωνία αυτή είναι πάρα πολύ ενδιαφέρουσα. Το ’70 πράγματι έχουμε τη διεύρυνση του εικαστικού λεξιλογίου, ένα σημαντικό χαρακτηριστικό του 20ού αιώνα. Ξεκίνησαν νέοι τρόποι έκφρασης κυρίως με το σώμα, το χώρο και τη διάσταση του χρόνου. Κατά το ’70 προτάθηκαν σημαντικά πράγματα, τα οποία επανέρχονται τώρα για συζήτηση και διερεύνηση.