www.artnews.gr

Σάββατο, 27. Μάιος 2017

ΕΙΣΤΕ ΕΔΩ: ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΘΕΣΕΙΣ Οι προοπτικές της New Media Art στην Ελλάδα Επίλογος

Οι προοπτικές της New Media Art στην Ελλάδα Επίλογος

Της Άννας Χατζηγιαννάκη

Οι προοπτικές της New Media Art στην Ελλάδα συνδέονται με το επίπεδο της σχετικής Ανώτατης Εκπαίδευσης, με τη νέα γενιά Ελλήνων new media artists και με την κοινωνική δυναμική του τόπου. Οι Μιντιακές Τέχνες είναι είδος πειραματικό, παρεμβατικό σε πολιτισμικό και πολιτικό επίπεδο, τέχνες μάχιμες στα πεδία των ανακατατάξεων που ο 21ος αιώνας έφερε.

 

Ένα από αυτά αφορά στη διαμόρφωση νέων σχέσεων και συνεργασιών, σε περιοχές που στον 20ο αιώνα ήταν χωρισμένες από τα όμορα κράτη από ιδεολογικά ή και πραγματικά τείχη. Στην Ελλάδα, από το 2000 μέχρι το 2008 περίπου, άνοιξε η στρόφιγγα των επιχορηγήσεων για τον ψηφιακό πολιτισμό ενώ τα έργα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Αθήνα δημιούργησαν τη βεβαιότητα της τεχνολογικής προόδου. Η αμφιβολία άρχισε να διαφαίνεται στην αρχή της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης το 2008, έτος που συμβατικά θα θεωρήσουμε αρχή της δεύτερης περιόδου της New Media Art στην Ελλάδα. Αυτή τη συμβολική ημερομηνία θα θέσουμε ως αρχική της περιόδου κατά την οποία η γενιά των 30άρηδων Ελλήνων New Media Artists, επιστρέφοντας από την Αγγλία κυρίως όπου έκανε σπουδές, καθιέρωσε καινούργιο τρόπο δουλειάς και αντιμετώπισης των πραγμάτων. Συνηθισμένοι να δουλεύουν σε ομάδες χωρίς στείρο ανταγωνισμό, είναι ταυτόχρονα καλλιτέχνες και γνώστες της τεχνολογίας, δεν έχουν κανένα πρόβλημα διαχωρισμού ειδικότητας –καλλιτέχνης, επιμελητής, διοργανωτής, performer-, είναι αυτοδύναμοι και προσγειωμένοι. Συνεργάζονται μεταξύ τους και με τη γενιά των Ελλήνων 40άρηδων καλλιτεχνών και θεωρητικών που έχει δραστηριότητα στα new media, κυρίως στα καινούργια τμήματα των ελληνικών Πανεπιστημίων. Ζουν απλά για να χρηματοδοτήσουν τα καλλιτεχνικά τους οράματα, είναι ευέλικτοι στα αδιέξοδα κι εντελώς απελευθερωμένοι από κάθε «πόζα».1Η Ανώτατη Εκπαίδευση στα New Media αλλάζει κι αυτή. Εκτός από το σχετικό τμήμα και τα μεταπτυχιακά της ΑΣΚΤ στην Αθήνα, είχε ιδρυθεί το 2004 στο Iόνιο Πανεπιστήμιο στην Κέρκυρα, το Τμήμα Τεχνών Ήχου και Εικόνας2 στο οποίο συνδυάζεται η μελέτη «σύγχρονων μορφών Εικόνας, Πολυμέσων και Θεωρίας, και η συνέργεια καλλιτεχνικής και επιστημονικής διάστασης». Με το Τμήμα αυτό, και συγκεκριμένα με τον καθηγητή του Γιάννη Ζάννο, συνεργάζεται ο Κόμβος3 του Planetary Collegium4 που ίδρυσε στην Κεφαλονιά ο Roy Ascott5 με στόχο την έρευνα και την εκπόνηση διδακτορικών διατριβών6 στη media art, με διευθύντρια την Ελληνίδα συνεργάτιδα του Roy Ascott και new media artist, Κατερίνα Καρούσου.7 Το 2011 δύο sound artists από την Ελλάδα βραβεύτηκαν στο σημαντικότερο διεθνώς φεστιβάλ τεχνολογικής τέχνης, την Ars Electronica: Ο Απόστολος Λουφόπουλος8 προερχόμενος από το Ιόνιο Παν/μιο κέρδισε το Β' βραβείο με το έργο του «Bee»9 και ο Παναγιώτης Κόκορας10 πήρε τιμητική διάκριση στην «Digital Musics and Sound Art» για το έργο του «Magic».11Είναι παράτολμο να διατυπώσει κανείς οποιαδήποτε πρόβλεψη μέσα σε μια τόσο ρευστή διεθνή και ελληνική πραγματικότητα. Αλλά ειδικά η πειραματική τέχνη, δείχνει να γίνεται αντίδοτο αν όχι μορφή guerilla, σ’ αυτήν τη ζοφερή πραγματικότητα. Οπότε, συνυπολογίζοντας τα δεδομένα, μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι για την πορεία της Media Art στην Ελλάδα, ανάμεσα στους νέους, χωρίς φυσικά να βασιζόμαστε κάτω από τις παρούσες συνθήκες στην κρατική οικονομική αρωγή. Όχι μόνο επειδή η Ελλάδα βρίσκεται σε δύσκολες οικονομικές συνθήκες, αλλά κυρίως επειδή η κυρίαρχη περί τέχνης αντίληψη βρίσκεται πολύ μακριά από εκείνην της Media Art.

Νέα γενιά και performance με Νέα Μέσα

Η νέα γενιά Ελλήνων performers που χρησιμοποιεί τεχνολογία, προχώρησε πέρα από την απλή προβολή ψηφιακού έργου τέχνης ή εικόνας στο χώρο της δράσης. Στη δουλειά τους, πέρα από τις εγκαταστάσεις με πολυμεσική διάδραση του επισκέπτη με την έξυπνη μηχανή, εντάσσουν και την Performance με χρήση σύγχρονης τεχνολογίας. Ξεχωριστοί νέοι καλλιτέχνες που πειραματίζονται με την Performance είναι: Η Αφροδίτη Ψαρρά (γεν. 1982)12 η οποία για το μέρος της δουλειάς της που αφορά στις Performances χρησιμοποιεί πλατφόρμα Arduino13, e-textiles14 και ήχο.15 Η Κατερίνα Αντωνοπούλου (γεν. 1982)16, μηχανικός λογισμικού και καλλιτέχνης που προσεγγίζει την τέχνη διεπιστημονικά, εντάσσει κι αυτή στους πειραματισμούς της την Performance με χρήση σύγχρονης τεχνολογίας.17,18 Ο Κώστας Ντάφλος (γεν. 1971)19, αρχιτέκτονας και καλλιτέχνης που δουλεύει με Νέα Μέσα, εκτός από τις εγκαταστάσεις με διάδραση σώματος-έξυπνης μηχανής στο χώρο, πειραματίζεται και με performance στο ίδιο πνεύμα.20Επίσης, δυο ομάδες νέων Ελλήνων καλλιτεχνών, που δουλεύουν μέσα από διεπιστημονικές και διακλαδικές προσεγγίσεις στην Performance, είναι οι MEDEA ELECTRONIC21,22, και οι FROWNTAILS.23,24

Copyright Goethe-Institut

http://www.goethe.de/ins/tr/lp/prj/art/med/bgt/gri/el9859748.htm

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

[1] Ενδεικτικά: -KERNEL: Ομάδα επιμελητών http://kernel-platform.com/ -Frown Tails: Η ομάδα ασχολείται με την παραγωγή καλλιτεχνικών εκδηλώσεων καινοτόμου χαρακτήρα στους τομείς των interactive media art και performance art και με διοργάνωση workshops. http://www.frowntails.com/ -Katerina Gkoutziouli: Επιμελήτρια, διοργανώτρια: http://therestisart.wordpress.com/, http://curating.info/pages/about.html -Athens Plaython: Ομάδα διοργάνωσης διεθνούς φεστιβάλ με παιχνίδια δρόμου, εργαστήρια νέων τεχνολογιών και game design. http://athensplaython.org/ [2] Ionian University: http://www.ionio.gr/central/ (πρόσβαση 20/8/12) / Audiovisual Department: http://avarts.ionio.gr/ (πρόσβαση 20/8/12)[3] Node: http://www.i-node.org/ (20/8/12) [4] Planetary Collegium: http://www.plymouth.ac.uk/research/273 (20/8/12) [5] Roy Ascoot: http://www.v2.nl/archive/people/roy-ascott/view (20/8/12) [6] http://rhizome.org/announce/opportunities/58671/view/ (7/8/12) [7] Katerina Karoussos: http://www.intellectbooks.co.uk/journals/view-Contributor,a=K/view-Contact-Page,id=25833/ (20/8/12) [8] Apostolos Loufopoulos: http://apostolosloufopoulos.wordpress.com/ (πρόσβαση 20/8/12) [9] Apostolos Loufopoulos, «Bee»: http://soundcloud.com/apostolosloufopoulos/bee (πρόσβαση 20/8/12) [10] Panayiotis Kokoras: http://www.panayiotiskokoras.com (18/8/12) [11] Panayiotis Kokoras: http://prix2011.aec.at/winner/1206/ (18/8/12)

[12] http://www.goethe.de/ins/tr/lp/prj/art/kue/gri/aps/elindex.htm

[13] http://en.wikipedia.org/wiki/Arduino

[14] http://en.wikipedia.org/wiki/E-textiles

[15] http://afroditipsarra.com/

[16] http://www.goethe.de/ins/tr/lp/prj/art/kue/vid/can/enindex.htm

[17] https://vimeo.com/39444054

[18] https://vimeo.com/peqpez/videos/all[19] http://www.goethe.de/ins/tr/lp/prj/art/kue/gri/kda/enindex.htm

[20]  https://www.youtube.com/watch?v=wLVjeScyihk

[21] http://www.medeaelectronique.com/

[22] http://www.medeaelectronique.com/tag/Workshops/

[23]http://frowntails.blogspot.gr/

[24]http://www.frowntails.com/en/