www.artnews.gr

Πέμπτη, 27. Απρίλιος 2017

ΕΙΣΤΕ ΕΔΩ: ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ 5 πράγματα που μπορείς να μάθεις από το πίσω μέρος ενός πίνακα

5 πράγματα που μπορείς να μάθεις από το πίσω μέρος ενός πίνακα

E-mail Εκτύπωση PDF
asad1
asad2

Η πλευρά του έργου που τις περισσότερες φορές αμελείται δεν είναι σε καμία περίπτωση η λιγότερο σημαντική, όπως μας εξηγεί ο ειδικός Τομ Ρουθ (Tom Rooth).

1. Ψάξε για τα λογότυπα

Οι περισσότερες γκαλερί κατοχυρώνουν τα έργα που αγοράζουν και πουλάνε. Το λογότυπο μιας γκαλερί μπορεί να σου πει πολλά πράγματα, όπως το σε ποιες γκαλερί ανήκε παλιότερα ο πίνακας και, αν είσαι τυχερός, τη χρονιά που αγοράστηκε. Ένα καλό όνομα μπορεί να βοηθήσει με την προέλευση και να προσθέσει αξία στο έργο. Στο Λονδίνο, εγώ αναζητώ λογότυπα από εμπόρους τέχνης όπως οι The Fine Art Society και ο Ρίτσαρντ Γκριν (Richard Green), παρόλο που υπάρχουν πολλά ονόματα που θεωρούνται σημαντικά στην αγορά.

Τα λογότυπα των εκθέσεων είναι επίσης σημαντικά στην αναζήτηση: αν ένας πίνακας έχει εκτεθεί σε κάποιο σημαντικό χώρο, όπως στη Βασιλική Ακαδημία του Λονδίνου (London’s Royal Academy), δίνει βαρύτητα στη σπουδαιότητά του. Ένα εκθεσιακό λογότυπο μπορεί να μας οδηγήσει επίσης στις αρχικές κριτικές, επιτρέποντάς μας να δούμε πώς είχαν δεχτεί οι θεατές τον πίνακα την πρώτη φορά που εκτέθηκε, κάτι που είναι πάντα ενδιαφέρον και αποτελεί μια καλή προσθήκη στις σημειώσεις καταλόγου.

2. Ακολούθα σημειώσεις από κιμωλία και γραμμοκώδικες για να ανιχνεύσεις το ταξίδι ενός έργου στους μεγάλους οίκους δημοπρασιών

Όταν προσπαθείς να μάθεις περισσότερες πληροφορίες για έναν πίνακα, οι σημειώσεις με κιμωλία αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι του παζλ. Ο οίκος Sotheby’s χρησιμοποιούσε πάντα κίτρινη κιμωλία για να μαρκάρει τις εικόνες, κάτι που μπορεί να προσφέρει κάποια στοιχεία για το παρελθόν ενός έργου. Ο οίκος Christie’s έχει χρησιμοποιήσει διάφορους τρόπους μαρκαρίσματος από τον 19ο αιώνα, κάτι που μπορεί να επιτρέψει σε κάποιον να δει ποιος είχε αγοράσει και είχε στην κατοχή του ένα έργο, κατά τη διάρκεια της ιστορίας του. Προσφέρουν συναρπαστικές πληροφορίες για τους προηγούμενους ιδιοκτήτες, και, ανάλογα τη σπουδαιότητα του προκατόχου, έχει και το ανάλογο αντίκτυπο στην τιμή του. Οι πληροφορίες που μπορεί να πάρει κάποιος από το πίσω μέρος ενός έργου μπορεί να είναι ζωτικής σημασίας για μια βαθύτερη έρευνα σχετικά με την προέλευσή του: αρχεία σαν αυτά που μπορεί να βρει κάποιος στην Βιβλιοθήκη Witt (Witt Library) μάς επιτρέπουν να ανιχνεύσουμε την πορεία ενός έργου σε πολύ μεγάλο βάθος χρόνου.

3. Μην πιστεύεις ό,τι διαβάζεις

Επιγραφές (ο,τιδήποτε είναι γραμμένο στο πίσω μέρος ενός πίνακα) μπορεί να είναι ένα εύρος πραγμάτων, από τον τίτλο του έργου έως το όνομα του καλλιτέχνη. Συνιστάται προσοχή ωστόσο, γιατί μπορεί να είναι παραπλανητικές. Κάποιες από αυτές μπορεί να λένε ότι ο πίνακας είναι κάποιου άλλου καλλιτέχνη από αυτόν που τον ζωγράφισε, ή ότι το έργο εκπροσωπεί κάτι ή κάποιον που δεν ισχύει. Ένα όνομα γραμμένο πάνω σε ένα έργο μπορεί να ανήκει στον καλλιτέχνη αλλά μπορεί να ανήκει και στον/στην σύντροφό του ή σε κάποιο μέλος της οικογένειάς του, σε έναν έμπορο τέχνης ή σε οποιονδήποτε άλλο. Υπάρχουν άπειρες πιθανότητες.

4. Αξιολόγησε προσεκτικά την επένδυση για πιθανές ενδείξεις αποκατάστασης

Αντίθετα με το μπροστινό μέρος ενός έργου, το πίσω μέρος του συχνά σου επιτρέπει να δεις το αν είναι επενδεδυμένο ή όχι, με την πληροφορία αυτή να είναι ιδιαίτερα σημαντική για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται το αντικίμενο. Μπορείς να δεις αν ο πίνακας έχει επένδυση εάν υπάρχει άλλος ένας καμβάς κολλημένος από πίσω. Είναι μια καλή ένδειξη ότι το έργο έχει συντηρηθεί, κάτι που δεν είναι αναγκαστικά κακό, αλλά δεν είναι πάντα και κάτι καλό. Ουσιαστικά, αυτό που σημαίνει είναι ότι το έργο είχε παλαιότερα υποστεί ζημιές και είχε συντηρηθεί –το σε τι βαθμό, χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση. Κάποιες φορές ένα έργο έχει επένδυση γιατί είχε υποστεί πολλή επεξεργασία, άλλες φορές απλά για να σταθεροποιθεί ή απλά γιατί είχε υποστεί ελάχιστες ζημιές.

5. Υπάρχει πάντα η πιθανότητα να ανακαλύψεις περίεργα και συναρπαστικά πράγματα

Το τι μπορεί να κρύβεται πίσω από έναν πίνακα είναι πολλές φορές εξίσου εκπληκτικό με αυτό που έχει αποτυπωθεί πάνω σε αυτόν. Παρόλο που είναι σπάνιο φαινόμενο, έχουν βρεθεί πίνακες κρυμμένοι πίσω από άλλους -πολλές φορές για εκατοντάδες χρόνια, διαφεύγοντας της προσοχής των γκαλερί και των οίκων δημοπρασιών. Στοιχεία μπορούν να αποτελούν μια ασταθής επένδυση ή ένας περίεργος τρόπος τοποθέτησης των καρφιών, αν και κάποιες φορές αυτά τα κρυμμένα αριστουργήματα αποκαλύπτονται μόνο όταν ένα έργο αλλάξει κορνίζα. Είναι αδύνατον να μάθουμε το για ποιο λόγο ένα έργο είναι κρυμμένο κατ’ αυτόν τον τρόπο. Μπορεί να έγινε με σκοπό την αποθήκευση και τη διατήρηση του έργου, ή μπορεί απλά να συμβαίνει γιατί η κορνίζα είχε χρησιμοποιηθεί αλλού.

Για τις περιπτώσεις που η αλλαγή κορνίζας μπορεί να είναι δύσκολη υπόθεση, υπάρχουν πλέον τεχνολογίες απεικόνισης που επιτρέπουν στους ειδικούς να δουν πέρα από την επιφάνειακή στρώση ενός έργου και να βρουν πιθανούς αρχικούς πίνακες ή σκίτσα από πίσω: δεν ήταν σπάνιο για τους φτωχούς καλλιτέχνες να ξαναχρησιμοποιούν τους καμβάδες τους.

Απόδοση: Πολυχρόνης Μούγιος

Πηγή: christies.com