www.artnews.gr

Πέμπτη, 27. Απρίλιος 2017

ΕΙΣΤΕ ΕΔΩ: ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ 7 Χωρισμοί του Κόσμου της Τέχνης που Άλλαξαν την Ιστορία της Τέχνης

7 Χωρισμοί του Κόσμου της Τέχνης που Άλλαξαν την Ιστορία της Τέχνης

E-mail Εκτύπωση PDF
artbreakup

Της Noelle Bodick

Ετοιμόρροπες σχέσεις και συναισθηματικά ερείπια είναι συχνά αυτό που δίνει ζωή στην καλλιτεχνική παραγωγικότητα, πολύ περισσότερο από ψευδαισθήσεις ενός ευτυχισμένου τέλους. Παρακάτω ρίχνουμε μια ματιά σε κάποιους από τους πιο θυελλώδεις χωρισμούς, που είχαν ως αποτέλεσμα ολική προσωπική ταπείνωση και μιζέρια –αλλά, επίσης, περιστασιακά, και κάποιες πολύ καλές δουλειές.

Τζαν Λορέντσο Μπερνίνι + Κονστάντζα Πικολόμινι

Τα πράγματα έγιναν άβολα όταν η Κονστάντζα βρήκε και τρίτο εραστή. Το Μάρτιο του 1638, ο Τζαν Λορέντσο Μπερνίνι παρακολούθησε το μικρότερο αδελφό του, Λουίτζι να φεύγει από το σπίτι της Κονστάντζα, της ερωμένης του Τζαν Λορέντσο, την οποία είχε λαξεύσει σε μάρμαρο ένα χρόνο πριν. Μία αριστοκράτισσα, το εικοσιπεντάχρονο αίσθημα ήταν η γυναίκα ενός εργάτη στο εργαστήριο του Μπερνίνι, την οποία πιθανώς να είχε “δανειστεί” ο μεγάλος δάσκαλος, όπως ήταν σύνηθες στα εργαστήρια της εποχής. Αλλά ο Μπερνίνι την έβλεπε ξεκάθαρα ως δική του μοναδική περιουσία, όπως διηγείται η Sarah McPhee στο βιβλίο της. Αφού είδε τον αδελφό του, ακολούθησε ένα άγριο, βίαιο κυνηγητό σε όλη τη Ρώμη, χτυπώντας το Λουίτζι με μια σιδερένια βέργα και σπάζοντάς του τα πλευρά. Το μόνο που σταμάτησε αυτήν την παρολίγον αδελφοκτονία ήταν η εμφάνιση της μητέρας των αδελφών. Εν τω μεταξύ, η Κονστάντζα κατέληξε ακόμα χειρότερα, μιας και της έκοψαν το πρόσωπο με ξυράφι, μια τιμωρία που συνήθως εφαρμοζόταν σε πόρνες, με αποτέλεσμα τη μόνιμη παραμόρφωσή της. Παρόλα αυτά, δε χάθηκαν τα πάντα. Τα χρόνια που ακολούθησαν, η Κονστάντζα έγινε επιφανής έμπορος τέχνης στη Ρώμη, ενώ ο Μπερνίνι στράφηκε σε θέματα όπως η αιώνια καταδίκη και ο παράδεισος, απαθανατίζοντας τη χριστιανική μετάνοια σε πέτρα.

Sophie Calle + “X”

Το 2007, η Sophie Calle παρουσίασε σορούς από χαρτιά στην γκαλερί, όλα με το ίδιο κείμενο ενός email χωρισμού, το οποίο τελείωνε με την ατάκα “Να Προσέχεις τον Εαυτό σου” (Take Care of Yourself), -που έγινε και ο τίτλος του έργου-, και το οποίο της έστειλε ο πρώην της (με το όνομα “X”). Η Calle εξήγησε:

“Έλαβα ένα email που μου έλεγε ότι τελειώσαμε.
Δεν ήξερα πως να απαντήσω.
Ήταν σχεδόν σα να μην απευθυνόταν σε εμένα.
Τελείωνε με τις λέξεις: ‘Να προσέχεις τον εαυτό σου.’
Και αυτό έκανα.
Ζήτησα από 107 γυναίκες (συμπεριλαμβανομένων μιας φτιαγμένης από ξύλο και μιας με πούπουλα),
τις οποίες επέλεξα λόγω του επαγγέλματος ή των ικανοτήτων τους, να μου ερμηνεύσουν αυτό το γράμμα.
Να το αναλύσουν, να το σχολιάσουν, να το χορέψουν, να το τραγουδήσουν.
Να το διαμελίσουν. Να το εξαντλήσουν. Να το καταλάβουν για εμένα.
Να απαντήσουν για εμένα.
Ήταν ένας τρόπος να βρω χρόνο για το χωρισμό.
Ένας τρόπος να προσέξω τον εαυτό μου.”

Πάνω από 100 γυναίκες εκτέλεσαν τότε μια μαζική επεξήγηση στο email, η κάθε μία από την οπτικής γωνία του τομέα της: μια δικηγόρος, μια ειδικός στα δικαιώματα των γυναικών στα Ηνωμένα Έθνη, μία κλόουν, μία φιλόλογος λατινικών. Η δικηγόρος, για παράδειγμα, δήλωσε ότι επρόκειτο για απάτη, επειδή, παρόλο που ο “X” στην πραγματικότητα είναι ένας διάσημος Γάλλος συγγραφέας, το email είναι σκουπίδι λογοτεχνικά: μόνο παθητικοί χρόνοι, αινιγματικές δομές και αόριστο νόημα. Συνολικά, το έργο της Calle αναγνωρίζει ισότιμα την αξία του συλλογικού συναισθηματικού απολογισμού και της εργασίας των γυναικών, καθώς και τον παραλογισμό μιας προσωπικής εμπειρίας υπό μορφή συλλογικότητας.

Μαρίνα Αμπράμοβιτς + Ουλάι

Με έναν περίτεχνα συντονισμένο χωρισμό το 1988, οι δύο καλλιτεχνών της περφόρμανς άρχισαν να περπατάνε ο ένας προς τον άλλον από τις δύο άκρες του Σινικού Τείχους και, μετά από πάνω από 2,4 χλμ. συναντηθήκαν κάπου στη μέση για να αγκαλιαστούν για μια τελευταία φορά. Αλλά, όπως αποδείχθηκε, αυτό το νούμερο δεν ήταν η τελευταία φορά που θα έβλεπαν ο ένας τον άλλον. Πάνω από 20 χρόνια μετά, ο Ουλάι έκανε έκπληξη στην Αμπράμοβιτς όταν έκατσε απέναντί της κατά τη διάρκεια του μαραθώνιου ανταλλαγής βλεμμάτων στον προθάλαμο του MoMA. Σήμερα, παρόλα αυτά, όλες αυτές οι υπερβολικές ρομαντικές χειρονομίες αμαυρώνονται κάπως από το γεγονός ότι ο Ουλάι κάνει μήνυση στην Αμπράμοβιτς, σε μια διαμάχη για έργα που έκαναν μαζί.

Μπιορκ + Μάθιου Μπάρνι

Μετά από βαθύ συναισθηματικό τραύμα και μια έντονη διαμάχη για το διαζύγιο με τον καλλιτέχνη Μάθιου Μπάρνι, η Μπιορκ έκανε πέρσι μια δυναμική επανεμφάνιση με τη δημιουργία της δημοφιλούς στο κοινό έκθεσής της στο MoMA.

Τρέισι Έμιν + Billy Childish

“Billy” είπε η Τρέισι Έμιν χρόνια μετά το χωρισμό, “οι πίνακές σου είναι κολλημένοι, εσύ είσαι κολλημένος! Κολλημένος! Κολλημένος! Κολλημένος!” (“your paintings are stuck, you are stuck! Stuck! Stuck! Stuck!”) Με αυτήν την αποδοκιμασία, ο δυσλεκτικός ποιητής και καλλιτέχνης Billy Childish ίδρυσε τους Stuckists στα τέλη της δεκαετίας του ‘90, μια ομάδα, που όπως το θέτουν οι ίδιοι, “ενάντια στην εννοιολογική τέχνη, το σωβινισμό της Britart, και της λατρείας των καλλιτεχνών με μεγάλο εγώ.” Η παρέα σεργιάνιζε στον κόσμο της τέχνης της Βρετανίας απαιτώντας να παραιτηθεί ο διευθυντής της Tate Nicholas Serota, φτάνοντας στα βραβεία Turner ντυμένοι ως κλόουν, και κάνοντας και άλλα τέτοια νούμερα. Με κανέναν τρόπο δε θα μπορούσε αυτό να μεταφραστεί σαν μια ελαφρώς συγκεκαλυμμένη, ζηλόφθονη επίθεση στην πρώην του -την οποία ανύψωσε σε καλλιτεχνική πρακτική! Παρόλο που ο Childish έφυγε από την ομάδα το 2001, εξακολουθεί να λέει ότι αυτή η περίοδος ήταν το αποτέλεσμα μιας προσεκτικά καλλιεργημένης καλλιτεχνικής στάσης 20 χρόνων.

Chris Kraus + Sylvère Lotringer

Η Chris Kraus ήταν μια 39χρονη σκηνοθέτης κινηματογράφου και ο Sylvère Lotringer ένας 56χρονος καθηγητής, όταν το ζευγάρι γνώρισε τον Dick, έναν κριτικό τέχνης από τη Μελβούρνη. Η Kraus κατέγραψε αυτήν τη γνωριμία και την επακόλουθη εμμονή, στο κλασικό για τον κόσμο της τέχνης καλτ επιστολογράφημα I Love Dick. Όπως το έθεσε η συγγραφέας Eileen Myles, η Kraus “βάδιζε με τόλμη προς την αυτοταπείνωση και την αυτο-διαφήμιση, χωρίς να την τραβάει κάτι ανεξήγητο προς αυτήν την κατεύθυνση, αναστενάζοντας ή κλωτσώντας και ουρλιάζοντας, αλλά περπατώντας ευθεία μπροστά”, καθώς ο γάμος της με το Lotringer διαλυόταν και ο Dick απέρριπτε το φλερτ της. Αλλά αντί να υποκύπτει σε αγωνίες ως άλλος Young Werther, η Kraus στο τέλος προχωράει μπροστά και, στην τελευταία σελίδα, προβάλλει την ταινία της.

Τζεφ Κουνς + Τσιτσιολίνα

Ο Τζεφ Κουνς απαθανάτισε τη σχέση του με την Ilona Staller, πιο γνωστή ως Τσιτσιολίνα, στην ερωτική σειρά Made in Heaven, την οποία εξέθεσε για πρώτη φορά στην γκαλερί Sonnabend το φθινόπωρο του 1991. “Η έκθεση πραγματοποιήθηκε επειδή ο Κουνς, παρ’ όλη την επιτυχία του εκείνη την εποχή, φημολογείται ότι δεν μπορούσε να κάνει σεξ, λόγω της καλής του προσωπικότητας”, έχει γράψει ο Charlie Finch. Συνεχίζει: “Πολλές φορές παρατήρησα ο ίδιος τον Κουνς στα τέλη της δεκαετίας του 1980 να την πέφτει με χαζό τρόπο σε νεαρές κοπέλες, απογεύματα στο καφέ Fanelli’s, με τη σίγουρη ατάκα “Γεια! Είμαι ο Τζεφ Κουνς και είμαι διάσημος καλλιτέχνης.” Παρά τα πειράγματα, ο Κουνς ερωτεύθηκε, έκανε ένα παιδί (το Λούντβιχ) και πήρε διαζύγιο από την Τσιτσιολίνα, όταν αυτή αρνήθηκε να παρατήσει την… καριέρα της. Έπειτα, μετακόμισε με το Λούντβιχ στην Ιταλία και κατάφερε να αποκλείσει τον Κουνς από τη ζωή του γιου τους. Ως απάντηση, ο Koons διοχέτευσε το αίσθημα της απώλειας στην σειρά του 1993 Celebration, φτιάχνοντας παιχνίδια για παιδιά (τουβλάκια, ένα σκύλο-μπαλόνι, μια κρεμαστή γάτα) σε υπερμεγέθη έργα τέχνης.

 

Πηγή: blouinartinfo.com

Απόδοση: Χρόνης Μούγιος