www.artnews.gr

Κυριακή, 19. Φεβρουάριος 2017

ΕΙΣΤΕ ΕΔΩ: ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Η Κέρος και τα αρχαία μυστικά της

 arpistis-kerosΈνα από τα σπουδαιότερα λατρευτικά κέντρα της Προϊστορίας στο Αιγαίο, και το αρχαιότερο νησιωτικό ιερό στον κόσμο, ήταν η βραχονησίδα της Κέρου. Τα νέα ευρήματα του Sir Colin Renfrew από τη Βρετανική Αρχαιολογική Σχολή και της ομάδας του, μια κλίμακα και ένα μονοπάτι, θεωρούνται πολύ σημαντικά, καθώς δείχνουν πρόσβαση στην απέναντι βραχονησίδα, το Δασκαλιό, άρα μεγαλύτερη έκταση για το ιερό. Τα ευρήματα αυτά έφτασαν μέχρι τους Times του Λονδίνου, που έκαναν εκτεταμένο αφιέρωμα στην αρχαιολογική αυτή θέση.

Την Τρίτη 7 Φεβρουαρίου, θα δοθεί διάλεξη του δρος Michael Boyd, επιστημονικού συνεργάτη στο Ινστιτούτο Αρχαιολογικής Έρευνας McDonald του Πανεπιστημίου του Cambridge, με τίτλο «Το ιερό της Κέρου και το “Τρίγωνο της Κέρου”: Ερευνώντας τα χερσαία και θαλάσσια δίκτυα επικοινωνίας της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού». Η διάλεξη θα ξεκινήσει στις 7μμ στην αίθουσα της Αρχαιολογικής Εταιρείας, Πανεπιστήμου 22, Αθήνα. Ο δρ. Boyd είναι συνεργάτης του SirColinRenfrew και η διάλεξη αναμένεται με ενδιαφέρον.

Η Κέρος αποτελεί μια από τις πιο αινιγματικές αρχαίες θέσεις στην Ελλάδα και αποκαλύπτει νέα επίπεδα πολυπλοκότητας μετά από μια δεκαετία έρευνας.

Πρόκειται για την εύρεση μιας εντυπωσιακής κλίμακας κι ενός δρόμου (μονοπατιού) που συνέδεε τον πετρώδη λόφο Κάβο της Κέρου με τη βραχονησίδα Δασκαλιό, περιοχές οι οποίες στην αρχαιότητα συνδέονταν μεταξύ τους με μια λεπτή λωρίδα γης (και τον καταποντισμένο σήμερα δρόμο).

Τα ευρήματα, όπως αναφέρει το δημοσίευμα, χρονολογούνται την εποχή των Πυραμίδων της Αιγύπτου.

Όπως αναφέρουν οι Times, εκεί όπου ο δρόμος συναντά την απότομη πλαγιά του Κάβου, οι πρόσφατες ανασκαφές έχουν φέρει στην επιφάνεια μια σκάλα, που ανεβαίνει την πλαγιά προς τις δυο περιοχές όπου γίνονταν οι «τελετουργικές εναποθέσεις».

Πρόκειται για τις εναποθέσεις εκατοντάδων σπασμένων κομματιών από μαρμάρινα κυκλαδικά ειδώλια, καθώς και από μαρμάρινες λεκάνες και ασυνήθιστα κεραμικά αγγεία πόσης κρασιού, που φέρουν το παρατσούκλι «σαλτσιέρες» (sauceboats)εξαιτίας του σχήματός τους.

Είναι εντυπωσιακό ότι σχεδόν κανένα από τα μαρμάρινα κομμάτια δεν «κολλάει» με άλλο και κανένα ολόκληρο ειδώλιο ή αγγείο δεν έχει βρεθεί, αλλά ούτε και κάποιο ίχνος από θραύση στη γύρω περιοχή, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα κομμάτια έρχονταν στον Κάβο ήδη σπασμένα από άλλο μέρος ή από τις πατρίδες εκείνων που τα έφερναν.

Επιπλέον, κανένα από τα 500 και πλέον κομμάτια ειδωλίων ή τα 2.500 περίεργα κομμάτια μαρμάρινων λεκανών δεν έχει βρει το ταίρι του σε κάποιο κυκλαδικό αντικείμενο που εντοπίστηκε αλλού ή αποκτήθηκε μέσω της αγοράς παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων.

«Φαίνεται ότι υπήρχε ένα είδος υποχρέωσης να φέρνουν ένα κομμάτι σπασμένου ειδωλίου και να το αποθέτουν στο ιερό νησί της Κέρου, πιθανότατα διαμένοντας μερικές μέρες στο Δασκαλιό κατά τη διάρκεια της ολοκλήρωσης της τελετής», υποθέτει ο καθηγητής Renfrew.

Το ύφος της κεραμικής, αλλά και οι ραδιοχρονολογήσεις, αποδεικνύουν ότι οι τελετουργικές εναποθέσεις έγιναν κυρίως μεταξύ 2750 και 2550 π. Χ., με σταδιακή μείωση στον επόμενο ενάμιση αιώνα. Η σκάλα που πρόσφατα αποκαλύφθηκε, είναι «συνομήλικη» της τελετουργικής δραστηριότητας.

Σημειώνεται ότι στη νησίδα Δασκαλιό έχουν εντοπιστεί από το 2008 τα κατάλοιπα πέτρινου τελετουργικού κτιρίου μήκους 16 μ., που χρονολογείται μεταξύ 2550 και 2400 π. Χ. και το οποίο εγκαταλείφθηκε περίπου το 2000 π. Χ.

Σύμφωνα με τον SieColinRenfrew είναι «το μεγαλύτερο γνωστό κτίριο της Πρωτοκυκλαδικής Περιόδου», η δε περιοχή «έχει την πιο εντυπωσιακή δημόσια αρχιτεκτονική στις Κυκλάδες για την εποχή, που όμοιά της δεν υπάρχει πουθενά στην ευρύτερη περιοχή του Αιγαίου».

Επιπλέον, όπως είχε γίνει γνωστό το 2008, μέσα στο κτίριο εντοπίστηκαν τρία χάλκινα τσεκούρια, τα οποία ζυγίζουν περισσότερο από ένα κιλό, γεγονός πολύ σημαντικό για τη μεταλλουργία του νησιού, που πιθανόν έπαιξε τον ρόλο της στη σπουδαιότητα της εγκατάστασης. Eνα μικρότερο κυκλικό κτίριο στο Δασκαλιό, που έκρυβε 350 θαλάσσια βότσαλα στο εσωτερικό του και βρέθηκε στην ίδια ανασκαφική περίοδο, δείχνει τελετουργικές πρακτικές και στη θέση της σημερινής βραχονησίδας.

«Η σημασία του ιερού της Κέρου ως το πρώτο σημαντικό θρησκευτικό κέντρο στο Αιγαίο της Εποχής του Χαλκού ενισχύεται από τα νέα ευρήματα στην εγκατάσταση του Δασκαλιού» δήλωσε ο ανασκαφέας στη βρετανική εφημερίδα.

«Οι κύριες τελετουργικές εναποθέσεις σπασμένων μαρμάρινων ειδωλίων και αγγείων, καθώς και κεραμικών αγγείων πόσης, έγιναν στον Κάβο της Κέρου, χωρίς να συνοδεύονται από την παρουσία εντυπωσιακών κατασκευών ή κάποιου μεγάλου συγκροτήματος κτιρίων», τόνισε, συμπληρώνοντας:

«Αντίθετα, αυτά τα μνημειώδη κτίρια κατασκευάστηκαν στον οικισμό του Δασκαλιού, ο σχεδιασμός και τα μνημειώδη χαρακτηριστικά του οποίου τώρα αρχίζουν να γίνονται κατανοητά.

Ήταν σαφώς το σημαντικότερο τελετουργικό κέντρο των Κυκλάδων στο κέντρο του Αιγαίου από τις αρχές της 3ης χιλιετίας π. Χ., αναμφισβήτητα κάπου 500 χρόνια νωρίτερα από οποιοδήποτε άλλο τελετουργικό κέντρο στο προϊστορικό Αιγαίο», ανέφερε ο Βρετανός καθηγητής.

Γοητευτικό αίνιγμα 7500 ετών

atheato mouseioΓοητευτικό αίνιγμα 7500 ετών

Είναι ένα σαγηνευτικό αίνιγμα, ηλικίας 7500 ετών που «προσγειώθηκε» στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Προσγειώθηκε, αφού έχει τη μορφή πτηνού. Αλλά στην πραγματικότητα, ανέβηκε από τα υπόγεια του ΕΑΜ, όπου και οι αποθήκες του μουσείου.
Ο λόγος για το άφυλο ειδώλιο της νεολιθικής εποχής με μορφή πτηνού, που κατασκευάστηκε από σκληρό γρανίτη. Ανασύρθηκε από τις αποθήκες του μουσείου, «τα θησαυροφυλάκια» όπως τα χαρακτηρίζει η διευθύντριά του, δρ Μαρία Λαγογιάννη. Εκτίθεται στην «αίθουσα του Βωμού» μέχρι τις 26 Μαρτίου.
Δύσκολο να απαντηθούν ερωτήματα προέλευσης για το υπέροχο αυτό νεολιθικό έργο, καθώς προέρχεται από συλλογή, και συγκεκριμένα τη συλλογή Τσολοζίδη. Είναι  πιθανό να είχε δημιουργηθεί στη Θεσσαλία ή στη Μακεδονία.
Μέσα στην προθήκη όπου εκτίθεται, έχουν τοποθετηθεί και μικρότερα ειδώλια, επίσης πτηνόμορφα, σύμφωνα με τη δρα  Λαγογιάννη. Τα πιο μικρά έργα είναι της 7ης χιλιετίας, ανήκουν δηλαδή στην Αρχαιότερη  Νεολιθική περίοδο, ενώ το μεγάλο ειδώλιο- «αίνιγμα» έχει κατασκευαστεί περί το 4500- 3300 π.Χ. Τότε που, όπως γράφει η δρ Κάτια Μαντέλη σε κείμενό της για τη συλλογή Τσολοζίδη, παρατηρούμε σχηματοποιήσεις σε ανάλογα ειδώλια. (Η Κάτια Μαντέλη είναι  η υπεύθυνη της Νεολιθικής Συλλογής του ΕΑΜ)

Γκαλερί «Φοίνιξ» εναντίον Μουσείου Γκέτυ: ζητά 77 εκατομμύρια δολάρια

phoenix-gettyΚανείς από τους δύο δεν είναι άμεμπτος. Ούτε το Μουσείο Γκέτυ της Καλιφόρνιας, ούτε η Γκαλερί Φοίνιξ της Ελβετίας. Και οι δύο έχουν κατηγορηθεί κατά το παρελθόν πολλές φορές για αγορά και πώληση προϊόντων αρχαιοκαπηλίας αντιστοίχως και μάλιστα, οι ιδιοκτήτες της γκαλερί, αδελφοί Αμπουτάαμ, έχουν καταδικαστεί. Αλλά και το μουσείο έχει αναγκαστεί να επιστρέψει πολλά αντικείμενα στην Ιταλία και στην Ελλάδα. Επομένως, είναι τουλάχιστον αστείο να μαλώνουν τώρα για αθέτηση υποσχέσεων μεταξύ τους. Αν, μάλιστα, δε διακυβευόταν ένα τόσο μεγάλο ποσό, της τάξεως των 77 εκατομμυρίων δολαρίων, ουδείς θα έδινε βάση στη μεταξύ τους διαμάχη.

Τι έχει συμβεί; Το Γκέτυ είχε βάλει στο μάτι μια μεγάλη συλλογή, αξίας δισεκατομμυρίων ίσως, που δημιουργήθηκε από την οικογένεια Τορλόνια κατά το 18ο και 19ο αιώνα. Οι ευγενείς, που εργάζονταν στο Βατικανό, συγκρότησαν αυτήν την πολύτιμη συλλογή από 600 αρχαία ελληνικά και ρωμαϊκά αγάλματα, η οποία ήταν επισκέψιμη στο ιδιωτικό τους μουσείο μέχρι τα μέσα του προηγούμενου αιώνα. Το μουσείο έκλεισε τη δεκαετία του 60, καθώς το παρελθόν της οικογένειας (είχαν νοικιάσει τη βίλα τους στο Μουσολίνι) την έριξε σε δυσμένεια κοινωνικά, όμως η συλλογή παρέμεινε στην κατοχή της. Κάποια στιγμή σκέφτονταν να την πουλήσουν και το αμερικανικό μουσείο εκδήλωσε ενδιαφέρον. Όμως, δεν είχε την έξωθεν καλή μαρτυρία…

7 πράγματα που δεν ήξερες για το Χοκουσάι, δημιουργό του «Μεγάλου Κύματος»

Της Άμπιγκειλ Κέιν

akatsΠαρόλο που μπορεί να μην ξέρεις το όνομα Κατσουσίκα Χοκουσάι, είναι σχεδόν σίγουρο ότι έχεις δει τουλάχιστον ένα από τα έργα του, το “Under the Wave off Kanagawa” (Κάτω από το Κύμα της Καναγκάουα, 1830-1832), πιο γνωστό ως “The Great Wave” (Το Μεγάλο Κύμα). Αναμφίβολα η πιο διάσημη εικόνα της ιαπωνικής τέχνης, αυτό το κορυφαίο χαρακτικό αναπαριστά ένα τεράστιο, αφρισμένο κύμα, καθώς κορυφώνεται μπροστά από το βουνό Φούτζι. Γεννημένος στο Έντο (το σημερινό Τόκιο) το 1760, ο σημαντικός καλλιτέχνης και χαράκτης ακολούθησε μια ζωή που ήταν έντονα παραγωγική και αναμφίβολα εκκεντρική. Αυτά είναι επτά πράγματα που μάλλον δεν ήξερες για το Χοκουσάι.

1. Άρχισε την καριέρα του καθαρίζοντας καθρέπτες για τις ανώτερες τάξεις, όχι ως καλλιτέχνης.

Σε μικρή ηλικία, ο Χοκουσάι υιοθετήθηκε από ένα θείο του, ο οποίος είχε την τιμητική θέση του καθαριστή καθρεπτών στην οικία του σογκούν, του αρχιστράτηγου δηλαδή τις φεουδαρχικής Ιαπωνίας. Θεωρήθηκε ότι ο νεαρός Χοκουσάι θα τον διαδεχθεί στην οικογενειακή επιχείριση, και κατά πάσα πιθανότητα έλαβε εξαιρετική μόρφωση κατά την προετοιμασία του για μια του δουλειά που θα τον τοποθετούσε σε άμεση επαφή με την ανώτερη τάξη. Στην Ιαπωνία του 19ου αιώνα, το να μάθει κάποιος να γράφει σήμαινε ότι θα μάθει και να σχεδιάζει, μιας και οι ικανότητες και τα υλικά που χρειάζονταν και για τις δύο δραστηριότητες ήταν σχεδόν πανομοιότυπα.

Όταν άρχισε η επίσημη εκπαίδευση του Χοκουσάι, σε ηλικία 6 χρονών, φάνηκε από νωρίς το καλλιτεχνικό του ταλέντο, το οποίο θα τον οδηγούσε σε ένα καινούριο δρόμο. Άρχισε να διαχωρίζει τον εαυτό του από το επάγγελμα του θείου του όταν ήταν ακόμη στην πρώιμη εφηβεία του, -ίσως λόγω προσωπικής διαμάχης, ή ίσως επειδή πίστευε ότι το οι επαργυρωμένοι γυάλινοι καθρέπτες που είχαν αρχίσει να εισάγονται από τους Ολλανδούς θα αντικαθιστούσαν τους μεταλλικούς καθρέπτες που καθάριζε-, και ‘αρχισε να δουλεύει ως υπάλληλος σε μια δανειστική βιβλιοθήκη και αργότερα ως χαράκτης. Σε ηλικία 19 ετών, ο Χοκουσάι έγινε μέλος του εργαστηρίου του ukiyo-e καλλιτέχνη Κατσουκάουα Σουνσό (Katsukawa Shunshō) και ξεκίνησε αυτό που θα εξελισσόταν σε μια εβδομηκονταετή καριέρα στην τέχνη.

Η Παλμύρα χάνει κι άλλα μνημεία από το ISIS

palmyra-tetrapylonΜια ταινία τρόμου χωρίς τέλος, παρακολουθεί η ανθρωπότητα με την αρχαία Παλμύρα. Για μια ακόμη φορά το Ισλαμικό Κράτος σκόρπισε τη φρίκη, ανατινάσσοντας το Τετράπυλο και μέρος του ρωμαϊκού θεάτρου. Είναι η πολλοστή καταστροφή από τον ISIS στο «μαργαριτάρι της ερήμου» και κάτι που δυστυχώς όλοι ανέμεναν μετά την ανάκτηση της Παλμύρας από τους τζιχαντιστές.

Το Τετράπυλο είχε ανεγερθεί την εποχή του Διοκλητιανού, στα τέλη του 3ου αιώνα. Ήταν ένα τετράγωνο με τέσσερις κολώνες σε κάθε πλευρά. Από τις 16 κολώνες, μόνο η μία είναι η αρχική, ενώ οι άλλες είχαν ανακατασκευαστεί το 1963 από τσιμέντο από τη συριακή υπηρεσία αρχαιοτήτων. Οι αρχικές κολώνες ήταν από ροζ γρανίτη που είχε μεταφερθεί από την Αίγυπτο.

Πανευρωπαϊκές συλλήψεις και κατασχέσεις αρχαιοτήτων

pandora001Με την κατάσχεση 3561 έργων τέχνης, πολιτιστικών αγαθών και αρχαιολογικών αντικειμένων και τη σύλληψη 75 ατόμων, έληξε η πανευρωπαϊκή επιχείρηση «Πανδώρα», που πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή 18 χωρών, συμπεριλαμβανομένων της Ελλάδας και της Κύπρου. Στην επιχείρηση μετείχαν 18 χώρες και τα περισσότερα (1383) κατασχέθηκαν στην Κύπρο, ενώ 500 εντοπίστηκαν και στην Ισπανία.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στην Ελλάδα οι αστυνομικοί εντόπισαν μια οθωμανική επιτύμβια στήλη, μια θρησκευτική εικόνα του Αγίου Γεωργίου και δύο ακόμα βυζαντινά κειμήλια μεγάλης ιστορικής αξίας. Κατά πληροφορίες, βρέθηκαν στην κατοχή επιχειρηματία στη Θεσσαλονίκη.

Με τα δικά της λόγια: Maria Balshaw, η νέα διευθύντρια της Tate

Των Χαβιέ Πες και Μπεν Λουκ

aΛίγα Λόγια από την Μαρία Μπαλσόου 1Καθώς τελειώνε το 2016, ρωτήσαμε τη MariaBalshaw, τη διευθύντρια των ManchesterArtGalleries και του Whitworth του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ να διαλέξει τις αγαπημένες της στιγμές από τη χρονιά που πέρασε. Την περασμένη εβδομάδα, διέρρευσαν τα νέα ότι θα διαδεχθεί το Νίκολας Σερότα (NicholasSerota) ως η επόμενη διευθύντρια της Tate, κάτι που το διοικητικό συμβούλιο επιβεβαίωσε χθες, στις 17 Ιανουαρίου.

Η Balshaw θα αναλάβει τη θέση τον Ιούνιο και θα είναι η πρώτη γυναίκα σε αυτή την θέση. Τον περασμένο Ιούνιο, μίλησε για τον λόγο που οι «ghostsoldiers» (στρατιώτες-φαντάσματα) του Τζέρεμι Ντέλλερ και το «ghosttree» (δέντρο-φάντασμα) της AnyaGallaccio ήταν τόσο αξιομνημόνευτα.

«Δεν μπορώ να πω τίποτα άλλο εκτός του ότι ανησυχώ για τον κόσμο και ότι αυτό που προσφέρουν οι γκαλερί είναι πιο ζωτικής σημασίας από ποτέ άλλοτε. Έχουμε γίνει μάρτυρες διασπαστικής πολιτικής τόσο στο σπίτι μας όσο και στο εξωτερικό: το να προσπαθεί κάποιος να το αντιμετωπίσει αυτό και να δημιουργήσει χώρο για τη διερεύνηση της διαφορετικότητας και της διαπολιτισμικής κατανόησης είναι στο επίκεντρο του ρόλου που παίζουν τα μουσεία κάθε είδους στα κοινά. Τα ξεχώρισα, λοιπόν, έχοντας αυτό στο μυαλό. Και σκέφτομαι ότι είναι συχνά για την ευχαρίστηση και ξεγνοιασιά, αλλά και για την αποδοχή της απώλειας.

Η Φλωρεντία παίρνει μέτρα για να αποφύγει ζημιές στον Δαβίδ του Μιχαήλ Άγγελου μετά τους πρόσφατους σεισμούς

Των Λάουρα Λομπάρντι και Χάνα Μακ Γκίβερ

florΕιδικοί αξιολογούν την αντοχή σε σεισμικές δονήσεις των ιστορικών θησαυρών της Φλωρεντίας στον απόηχο μιας σειράς καταστροφικών σεισμών που έπληξαν την κεντρική Ιταλία την χρονιά που μας πέρασε, και πήρε την ζωή 300 σχεδόν ανθρώπων.

Οι καταστροφές έφεραν ξανά στο προσκήνιο τον διάλογο για τους αδύναμους αστράγαλους του Δαβίδ του Μιχαήλ Άγγελου (1501-04) ο οποίος βρίσκεται στην Galleriadell’Accademia (Πινακοθήκη της Ακαδημίας). Το 2014, γεωλόγοι από το Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας της Ιταλίας υποστήριξαν ότι το άγαλμα πέντε τόνων έχει υποστεί μικρές αλλοιώσεις στο κάτω μέρος των ποδιών που ενδέχεται να προκαλέσουν την κατάρρευσή του. Ο αρχιτέκτονας Φερνάντο Ντε Σιμόν ασκεί πίεση στο συμβούλιο της πόλης για την δημιουργία ενός αντισεισμικού μουσείου με σκοπό να φιλοξενήσει τα αριστουργήματα της Αναγέννησης και μια επιλογή από τα σημαντικότερα έργα τέχνης της πόλης «πριν είναι πολύ αργά». Η διευθύντρια της Ακαδημίας Σεσίλ Χόλμπεργκ πρότεινε τον σχεδιασμό ενός σχεδίου συντήρησης σε περίπτωση σεισμού για την γκαλερί μαζί με τον Ντάριο Φραντζεσκίνι, τον Ιταλό υπουργό πολιτισμό.

ΕΝΤΑΞΗ ΕΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΤΟ Ε.Π. ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

entΤο τελευταίο διάστημα έχει αναπτυχθεί γόνιμη συνεργασία και συντονισμός μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας για την εξασφάλιση χρηματοδότησης έργων πολιτισμού, προκειμένου να προστατευθεί και να αναδειχθεί ο μνημειακός πλούτος της περιοχής. Στην όλη προσπάθεια πολύτιμη είναι η συνδρομή και του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης, που έχει το γενικό συντονισμό του ΕΣΠΑ 2014-2020.

Σελίδα 1 από 20