Artnews

Γιώργος Γυπαράκης: «Το σήμερα ανάγει τα πάντα σε αριθμούς»

2018-03-02 20:32:18

Ο Γιώργος Γυπαράκης γεννήθηκε το 1962. Σπούδασε γλυπτική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης, γραφιστική στη Σχολή Βακαλό και υπήρξε υπότροφος του ΙΚΥ. Έχει πραγματοποιήσει 7 ατομικές εκθέσεις, ενώ έχει συμμετάσχει στην 46η Μπιενάλε της Βενετίας, στην Τριενάλε Γλυπτικής στην Οσάκα, στην 5η Μπιενάλε Νέων Δημιουργών στη Μασσαλία, καθώς και σε περισσότερες από 100 ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έχει σχεδιάσει σκηνικά και κοστούμια για ταινίες, θεατρικές παραστάσεις και περφόρμανς. Έργα του βρίσκονται σε δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Είναι αναπληρωτής καθηγητής στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.

Συνέντευξη στον Γιώργο Γεωργακόπουλο

ΝτΤ: Ποια θεωρείς τη μεγαλύτερή σου επιτυχία;

Γιώργος Γυπαράκης: Θυμάμαι τα λόγια του Πλωτίνου από τις Εννεάδες με τα οποία συνδέει την επιτυχία όχι με τα γεγονότα, αλλά με τη δυνατότητα να τοποθετείσαι πάνω από τα γεγονότα, είτε αυτά είναι θετικά είτε αρνητικά. Βάσει αυτού, δε θα αναφερόμουν σε επιτυχίες που θα μπορούσαν να καταγραφούν σε ένα βιογραφικό σημείωμα.

Με την εμπειρία σου στο χώρο της τέχνης, τι περιμένεις να συναντήσεις καλλιτεχνικά σε μία χώρα που βρίσκεται σε μια κρίσιμη φάση της ιστορίας της;

Η πολιτισμική κρίση προϋπάρχει της οικονομικής: είναι άλλωστε μία από τις αιτίες της. Σήμερα, όταν λέμε πολιτισμό, ο νους μας πάει στην τεχνολογία. Το πνεύμα είναι χαμένο στο διάστημα ανάμεσα. Εξυψώνοντας το κενό ανάμεσα, θα ξαναβρούμε τον πραγματικό ρόλο της επιστήμης και της τεχνολογίας. Η κρίση ετυμολογικά μάς καλεί να κρίνουμε, να επναξιολογήσουμε σκέψεις και πράξεις. Σ' αυτήν την κουβέντα θα 'θελα να μπω.

Αν έπρεπε να τονίσεις κάτι για τη δουλειά σου, ποιο θα ήταν αυτό;

Πολλές φορές η διαδικασία του έργου είναι πιο μαγευτική από το αποτέλεσμα. Επιχειρώ πλέον να είναι εμφανής η διαδικασία, η επιτελεστικότητα του έργου.

Ποια η σχέση σου με την αγορά της Τέχνης;

Γκομενική: εννοώ είναι μια σχέση που δεν προχώρησε ποτέ σε γάμο.

Ποιοι είναι οι οικονομικοί πόροι που σου επιτρέπουν να δημιουργείς;

Έχω πόρους αυτήν τη στιγμή που μου επιτρέπουν να ζω, αλλά δεν πιστεύω ότι τα χρήματα σε κάνουν δημιουργικό. Στις πιο δημιουργικές φάσεις της ζωής μου δεν είχα καθόλου χρήματα. Άλλωστε, τα χρήματα «κοστίζουν» ακριβά σε χρόνο.

Γιώργος Γυπαράκης, Self Phone (2012) © Γκαλερί Ζουμπουλάκη

Ένα μέρος που σου αρέσει να επισκέπτεσαι;

Τη θάλασσα και τις κορυφές.

Ποια είναι η μεγαλύτερη οικονομική δυσκολία / χρονική στιγμή που αντιμετώπισες στην καριέρα σου;

Θυμάμαι μια μεγάλη περίοδο που είχα ελάχιστα χρήματα, όταν το ξεχνούσα μπορούσα να περνάω υπέροχα. Είχα βρει τεχνάσματα για να ζω όπως ακριβώς ήθελα και με ένα μαγικό τρόπο εμφανίζονταν χρήματα γι' αυτά που χρειαζόμουν. Μόλις τα θυμόμουν πάλι, κάτι μαγικό συνέβαινε και έχανα όσα είχα.

Με ποιο χώρο, καλλιτέχνη ή άνθρωπο των τεχνών θα ήθελες να συνεργαστείς;

Κάπου είχα ακούσει ότι πρέπει να φεύγεις από μια παρέα όταν νιώσεις ότι δεν υπάρχει κάποιος εξυπνότερος από εσένα. Αν και δεν είχα ποτέ είδωλα, όταν ήμουν μικρότερος με γοήτευαν οι έμπειροι άνθρωποι: τώρα με γοητεύουν οι «άπειροι» λόγω της «απειροσύνης» τους. Γενικότερα μου αρέσει να συνεργάζομαι με ανθρώπους που εκτιμώ.

Μετά από χρόνια πορείας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, τι θα συμβούλευες τους ανθρώπους που ετοιμάζονται να βγουν στον επαγγελματικό στίβο;

Όσοι επιλέγουν τον καλλιτεχνικό δρόμο, σίγουρα δεν τον επέλεξαν για να γίνουν υλικά πλουσιότεροι: έχουν, όμως, την ευκαιρία να περάσουν καλά στη ζωή τους κάνοντας κάτι που οι ίδιοι επέλεξαν. Αρκεί να θυμούνται πάντα αυτό που τους έκανε να το επιλέξουν και να φτιάχνουν καλλιτεχνικές φιλίες ώστε να σιγοκαίει πάντα ο καλλιτεχνικός διάλογος.

Τι θα άλλαζες/πρότεινες στις σχολές που σχετίζονται με την τέχνη;

Θα ήθελα να υπάρξει αλλαγή στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, εκεί που πρωτογνωρίζει το παιδί την τέχνη, με ένα ουσιαστικό πρόγραμμα εικαστικής αγωγής που θα φέρει τα παιδιά πιο κοντά στο πραγματικό νόημα και στο ρόλο της τέχνης. Από το δημοτικό, αλλά ιδιαίτερα στην εφηβεία, τη στιγμή των μεγάλων «αναζητήσεων», οι δίαυλοι επικοινωνίας των παιδιών με την τέχνη και με το πνεύμα θα πρέπει να είναι ανοικτοί. Αυτό θα τα εξισορροπήσει απέναντι στο σήμερα που ανάγει τα πάντα σε αριθμούς, απέναντι στην ψυχαγωγία που τους δίνεται, το «unboxing», την κατανάλωση χωρίς μέτρο, τη selfie που ψηφιοποιεί τις στιγμές μην αφήνοντας χώρο για σωματικότητα και βίωμα.

Γιώργος Γυπαράκης, Blindness © Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Νίκαιας, Μάνος Λοΐζος, 2016

Η συνέντευξη αυτή δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο τεύχος 236 (Ιανουάριος-Μάρτιος 2018) των Νέων της Τέχνης.