Artnews

Μια ρωμαϊκή έπαυλη με ψηφιδωτά απίστευτης ομορφιάς

2018-03-09 20:03:00

Από την Αγγελική Κώττη

Ένα σπουδαίο εύρημα είχε το περασμένο καλοκαίρι ο Π. Χρυστοστόμου στο Αμύνταιο Φλώρινας. Πρόκειται για τη λεγόμενη «έπαυλη του Αλεξάνδρου» ένα μεγάλο και πολυτελές ιδιωτικό συγκρότημα της ρωμαϊκής περιόδου με θαυμάσια έργα τέχνης, γλυπτά και ψηφιδωτά του τέλους του 3ου αι. μ.Χ., που διασώζονται σε άριστη κατάσταση.

Το τεράστιο για την εποχή του κτίσμα είχε συνολικά 96 χώρους και τα ψηφιδωτά δάπεδά του κατελάμβαναν 360 τετραγωνικά μέτρα, ενώ είχαν ποικίλες θεματικές παραστάσεις από την ελληνική μυθολογία. Μικρά και μεγάλα δωμάτια, λουτρά, διάδρομοι ή στοές και εσωτερικές αυλές συνθέτουν το μεγαλοπρεπές συγκρότημα συνολικού εμβαδού πέντε στρεμμάτων. Οι ιδιοκτήτες τους, «πλούσιοι αξιωματούχοι της ρωμαϊκής διοίκησης, λάτρεις της ελληνικής παιδείας και του αρχαιοελληνικού πολιτισμού, ανάμεσά τους ο Αλέξανδρος και η Μεμμία (τα ονόματά τους διασώζει επιγραφή), έζησαν περίπου στα μέσα του 3ου μ.Χ. αιώνα σε μια πόλη που άκμασε εν καιρώ ειρήνης στο πεδινό Λεκανοπέδιο του Αμυνταίου, πάνω στον εμπορική αρχαία Εγνατία Οδό», σύμφωνα με τον επικεφαλής της ανασκαφής Πανίκο.

Η «Αρπαγή της Ευρώπης», ο «Απόλλωνας σε Γρύπα», ο «Πάνας με Νύμφη», η «Αρπαγή της Διώνης (;)» και άλλες συνθέσεις με μυθολογικά θέματα, και με ευανάγνωστα μόνο τα ονόματα ΕΥΡΩΠΗ, ΑΠΟΛΛΩΝ και ΦΑΙΔΡΑ, κοσμούν τα επιδαπέδια ψηφιδωτά στην αίθουσα που ονομάστηκε της «Ευρώπης». Είναι ο καλύτερα διατηρημένος διάκοσμος, ο οποίος διατηρούσε τετράστιχη επιγραφή με τα ονόματα των ιδιοκτητών.

Νηρηίδες πάνω σε ιππόκαμπους, Έρωτες πάνω σε δελφίνια, σκηνή ψαρέματος, ψάρια, πουλιά, την προσωποποίηση των τεσσάρων εποχών που απεικονίζονται στις τέσσερις γωνιές και επιγραφές δυσανάγνωστες βλέπουμε στη μεγαλύτερη αίθουσα, εμβαδού 90 τετραγωνικών. Μαρμάρινες αγαλμάτινες μορφές, που σώζονται αποσπασματικά, παριστάνουν τον Ερμή Κερδώο και ίσως την Αθηνά και τον Ποσειδώνα. Από τον ίδιο χώρο οι αρχαιολόγοι συγκέντρωσαν πλήθος κινητών ευρημάτων (θραύσματα από πήλινα ή χάλκινα ειδώλια, χάλκινα ελάσματα, οστέινες περόνες, θραύσματα από γυάλινα μυροδοχεία, κεραμική και πολυάριθμα ασημένια και χάλκινα κοσμήματα).

Σε άλλη αίθουσα, η κεντρική παράσταση απεικονίζει ανδρική μορφή ενώ δέχεται την επίθεση λιονταριού και αποδίδεται σε σκηνή θηριομαχίας. Ο δρ. Χρυσοστόμου παρουσίασε τα ευρήματα σήμερα (Παρασκευή) το μεσημέρι στο πλαίσιο του Αρχαιολογικού Έργου Μακεδονίας Θράκης, αναφέροντας πως προέρχονται από το ένα τρίτο του συγκροτήματος, η κατασκευή του οποίου χρονολογείται στο τέλος του 2ου αιώνα μ.Χ. Απομένουν ο καθαρισμός, η μελέτη και η συντήρηση των υπόλοιπων χώρων και, όπως φαίνεται, νέες αποκαλύψεις αναμένονται το ερχόμενο καλοκαίρι.