Artnews

Έργα με τις γραφές του Καβάφη στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη

2018-03-16 10:47:00

© Αλεξάνδρα Αθανασιάδη

Από την Αλεξάνδρα Φωτίου

Ο χρόνος μετρά αντίστροφα για την ημέρα που η μεγάλη γυάλινη πόρτα που βλέπει στον κήπο της Γενναδείου Βιβλιοθήκης θα ανοίξει διάπλατα για να υποδεχτεί τους πρώτους της επισκέπτες.

Πίσω της βρίσκεται ο ολοκαίνουριος εκθεσιακός χώρος που αποκτά η 92χρονη βιβλιοθήκη συνολικού εμβαδού 200 τ.μ. και ονομάζεται πτέρυγα «Ιωάννης Μακρυγιάννης», κατόπιν επιθυμίας του δωρητή που διέθεσε 1,5 εκατ. ευρώ για την κατασκευή του. Με στόχο την εξωστρέφεια και σε μια προσπάθεια να προσελκύσει ολοένα και μεγαλύτερο κοινό η δραστήρια και γεμάτη θησαυρούς κιβωτός γνώσης στο νέο εκθεσιακό χώρο, ο οποίος εγκαινιάζεται στις 19 Μαρτίου, στις 19:00, θα φιλοξενεί παρουσιάσεις τόσο με δικό της υλικό, όσο και με έργα σύγχρονης τέχνης. «Μας ενδιαφέρει να οργανώσουμε εκθέσεις που θα συνομιλούν με το κοινό διότι είναι ο καλύτερος τρόπος για να “διαβάσει” κάποιος με εντελώς διαφορετικό τρόπο το περιεχόμενο της Γενναδείου και να κινητοποιηθεί ώστε να το γνωρίσει σε βάθος», επισημαίνει η διευθύντρια του Ιδρύματος, Μαρία Γεωργοπούλου.

Ποδαρικό στην «πτέρυγα Ιωάννη Μακρυγιάννη» κάνει η εικαστική δουλειά της Αλεξάνδρας Αθανασιάδη. Βιβλία απλωμένα σε ένα μεγάλο τραπέζι κι άλλα κρεμασμένα στον τοίχο, πλάι σε μεγάλα μεταλλικά κηροπήγια με τη φλόγα των κεριών τους άλλοτε να τρεμοπαίζει κι άλλοτε να είναι σβηστή. Τρία καράβια από κυματοδαρμένα ξύλα και φαγωμένα από τον άνεμο μέταλλα «πλέουν» σε μια θάλασσα από πήλινα βήματα. Και πλάι τους ένας σιωπηλός καταρράκτης πηγάζει από τον τοίχο αφήνοντας να πέσουν στο δάπεδο δεκάδες γκραφίτι.

Η καταξιωμένη δημιουργός μετατρέπει τις σελίδες από την ποίηση του Κ.Π. Καβάφη σε γλυπτά στο νέο της εγχείρημα που παρουσιάζεται με αφορμή το γεγονός ότι η Αθήνα ανακηρύχθηκε Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου από την UNESCO για το 2018. Αφετηρία της είναι η επανέκδοση του «Τετραδίου Σεγκόπουλου», ενός τετραδίου με 22 χειρόγραφα ποιήματα που ο Κ.Π. Καβάφης δώρισε στον κληρονόμο του Αλέξανδρο Σεγκόπουλο, και το οποίο κυκλοφόρησε το 1968 χάρη στον Γ.Π. Σαββίδη σε φωτομηχανική πανομοιότυπη έκδοση από τον «Ερμή».

«Ο γραφικός χαρακτήρας του Καβάφη, αλλά και το ίχνος που αφήνει η γραφή στην πίσω πλευρά κάθε σελίδας με ενδιαφέρουν πολύ. Γι’ αυτό και επέλεξα 18 αντίτυπα από την συγκεκριμένη έκδοση, παλαίωσα τις σελίδες της με τσάι και καφέ, με μολύβι ή ακόμη και σκίζοντας τις άκρες κι άρχισα να δημιουργώ τα δικά μου βιβλία, άλλοτε πιο κλειστά, άλλοτε περισσότερο ανοιχτά ώστε τα αποσπάσματά τους να μην διαβάζονται πάντα εύκολα, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τον εαυτό μας: αποκαλύπτουμε ένα μέρος του κι ένα άλλο το κρατάμε κρυφό», λέει η Αλεξάνδρα Αθανασιάδη για το νέο σύνολο έργων της, το οποίο ξεκίνησε από έναν ανάγλυφο κορμό χτισμένο από μεγεθυσμένα και ταλαιπωρημένα θραύσματα χειρόγραφων ποιημάτων που δημιούργησε το 2013 για μια έκθεση στους Δελφούς με αφορμή τα 150 χρόνια από τη γέννηση του Κ.Π. Καβάφη και 80 από το θάνατό του.

Το μεταβατικό, όπως το χαρακτηρίζει η ίδια η γλύπτρια, έργο, ήταν εκείνο που την οδήγησε σε μια σειρά άλλων εγκαταστάσεων, όπως στα τρία καράβια από παλαιωμένα ξύλα που παραπέμπουν στο ταξίδι του δημοφιλούς ποιήματος «Ιθάκη», εξίσου με τα πήλινα βήματά που δημιουργούν ένα μονοπάτι. Στα παλιά παραμορφωμένα παράθυρα που παραπέμπουν στον εγκλωβισμό και την εσωστρέφεια του σύγχρονου ανθρώπου. Στα βιβλία που είτε κρέμονται από τους τοίχους, είτε είναι αραδιασμένα και μπορεί ο επισκέπτης να τα αγγίξει πάνω στο τραπέζι που δεσπόζει στην αίθουσα, ενώ η μεταλλική εκδοχή τους, τον υποδέχονται στον κήπο της Γενναδείου. Και βεβαίως στον καταρράκτη που «πηγάζει» από τον τοίχο κι αφήνει στο δάπεδο να «κυλήσουν» γκραφίτι (σε συνεργασία με τον Ραφαήλ Κόκκινο) είτε με στίχους του Κ. Π. Καβάφη, είτε με φράσεις από διάφορα κείμενα που για προσωπικούς λόγους έχει ξεχωρίσει η Αλεξάνδρα Αθανασιάδη.

«Στην έκθεση Έργα πέρα από τις γραφές του Καβάφη το βιβλίο είναι παράλληλα ένα φυσικό αντικείμενο και μια συμβολική φόρμα πάνω στην οποία η καλλιτέχνις επεξεργάστηκε σκέψεις και συναισθήματα που αναδύονται από την ποίηση. Τι πιο σπουδαίο για να “διαβάσεις” τον Καβάφη; Μια παρότρυνση σε όλους να αφήσουμε τη φαντασία και την προσωπική μας εμπειρία να μας οδηγήσουν στη γνώση. Καλή ανάγνωση», επισημαίνει η διευθύντρια της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, Μαρία Γεωργοπούλου.

Η έκθεση που φέρει τον τίτλο «Έργα πέρα από τις γραφές του Καβάφη» και την οποία επιμελείται ο Ιωσήφ Τουπάι, θα διαρκέσει έως τις 12 Μαϊου. Την συνοδεύει δίγλωσσος (ελληνικά- αγγλικά) εικονογραφημένος κατάλογος υπό την επιμέλεια της ιστορικού τέχνης, Έφης Ανδρεάδη.

Aλεξάνδρα Αθανασιάδη: Έργα πέρα από τις γραφές του Καβάφη, Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, Σουηδίας 61, Αθήνα
Διάρκεια έκθεσης: 19 Μαρτίου - 12 Μαΐου 2018
Ημέρες και ώρες λειτουργίας: Τρίτη, Τετάρτη, Παρασκευή: 11:00-17:00, Πέμπτη: 14:00 – 20:00, Σάββατο: 11:00 – 16:00, Είσοδος ελεύθερη