Artnews

5 + 1 πράγματα που πρέπει να ξέρεις για την έκθεση του George Condo στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

2018-06-07 16:28:57

© Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Φωτογραφία: Πάρις Ταβιτιάν

Από την Αννίτα Αποστολάκη

Δεν είναι η πρώτη φορά που το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης φιλοξενεί ένα ηχηρό όνομα της σύγχρονης τέχνης στο χώρο του. Έχουν προηγηθεί πέρυσι ο Cy Twombly, το έργο του οποίου ήρθε για πρώτη φορά σε διάλογο με αρχαία έργα τέχνης, ο Ai Weiwei ένα χρόνο πριν, αλλά και η Sarah Lucas και πολλοί άλλοι. Φέτος, προσκεκλημένος του μουσείου είναι ένας από τους καλλιτέχνες στους οποίους οφείλεται η αναβίωση της αναπαραστατικής ζωγραφικής στην Αμερική τη δεκαετία του '80: ο George Condo, ο οποίος μέσα από τις πρισματικές μορφές του επιχειρεί να αποκαλύψει κρυμμένες πτυχές της ιδιοσυγκρασίας των ανθρώπων που απεικονίζει.

Η επιρροή του Pablo Picasso, αλλά και του Philip Guston, στο έργο του είναι εμφανής, τόσο στους πίνακες και τα σχέδιά του όσο και στα γλυπτά που παρουσιάζονται. Η επιμελήτρια της έκθεσης, Αταλάντη Μαρτίνου, έχει επιλέξει 30 έργα που καλύπτουν μεγάλο εύρος από την τριαντάχρονη πορεία του καλλιτέχνη, χωρίς όμως να ακολουθούν μια χρονολογική σειρά αναδρομικού αφιερώματος. Από αυτήν την πορεία ξεχωρίσαμε πέντε πράγματα που πρέπει να ξέρει κάθε φιλότεχνος για μία από τις must εκθέσεις του φετινού καλοκαιριού.

1. Οι αυτοπροσωπογραφίες που εκτίθενται για πρώτη φορά εδώ
Και αυτή η έκθεση σύγχρονης τέχνης του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης μας επιφυλάσσει ένα ακόμη αποκλειστικό: για την πρώτη του επίσκεψη στην Ελλάδα, ο Condo έχει παραχωρήσει μια σειρά αυτοπροσωπογραφιών που δημιούργησε τον περασμένο Οκτώβριο και η οποία παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο κοινό. «Οι "Αυτοπροσωπογραφίες στο Παρίσι" ήταν η απόλυτη υπαρξιακή εμπειρία: το να κοιτάζω μέσα στον καθρέφτη ενός θρυμματισμένου μυαλού και να ανασυνθέτω όλα τα κομμάτια.»

2. Η Αυτοπροσωπογραφία στο Παρίσι με τη ματωμένη μύτη
Από αυτές τις «χιουμοριστικές σκέψεις για το ποιος είμαι και τι έχω απογίνει -ένας κωμικός στη σκηνή, με μια ματωμένη μύτη και ένα σπασμένο πόδι, λίγα στραβά δόντια και ένα μεγάλο στομάχι», όπως είπε σε μια κουβέντα του με την Αταλάντη Μαρτίνου τον περασμένο μήνα, θα σταθούμε στην αυτοπροσωπογραφία με τη ματωμένη μύτη. Κοιτώντας προσεκτικά κάτω από το παχύ στρώμα κόκκινης μπογιάς, διακρίνει κανείς ένα λεπτό γυάλινο σωληνάκι, κολλημένο πάνω στον καμβά, στο σημείο ακριβώς που θα ήταν το ρουθούνι... Μία λεπτομέρεια που αυτομάτως δίνει νέες διαστάσεις στα πάθη και την ταραγμένη ψυχοσύνθεση που αντανακλάται στις μορφές των αυτοπροσωπογραφιών του καλλιτέχνη.


© Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Φωτογραφία: Πάρις Ταβιτιάν

3. Η αγάπη για την έννοια του θραύσματος
Οι κατακερματισμένες μορφές είναι το σήμα κατατεθέν του Condo, καθώς αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα στην οποία ζει ως θραύσματα διαφορετικών πληροφοριών, τα οποία προσπαθεί να ανασυνθέσει, φέρνοντάς τα σε μια νέα ισορροπία. Κατ' αυτόν τον τρόπο, το στοιχείο της αφαίρεσης είναι έντονο στα έργα του, παρόλο που χαρακτηρίζονται ως παραστατικά. «Στους πίνακές μου, μεταφέρω τη συναισθηματική φόρτιση που εισπράττω από την παράλογη πραγματικότητα στην οποία ζούμε. Πιστεύω ότι ο ρόλος του καλλιτέχνη είναι να παίρνει τις αντικρουόμενες πτυχές της καθημερινής ζωής και να τις μεταπλάθει σε κάτι απλό: να μετατρέπει τα αρνητικά σε θετικά».

4. Ο θαυμασμός για την αρχαία ελληνική τέχνη
Το στοιχείο της ισορροπίας ήταν αυτό που τον γοήτευε ιδιαίτερα στην αρχαία τέχνη της Ελλάδας. «Τα έργα των αρχαίων Ελλήνων καλλιτεχνών είχαν μια ανθρωπιά, μια απλότητα μέσα στην πολυπλοκότητά τους, και αυτό ήταν που τα έκανε τέλεια». Ο Condo μας εκμυστηρεύτηκε μάλιστα ότι το αρχαιοελληνικό παράδειγμα ήταν ένα από τα πράγματα που τον ώθησαν στο να θέλει  να τελειοποιήσει την τέχνη του. Είναι περιττό να πούμε πόσο χαρούμενος είναι που βρίσκεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα και που ανακαλύπτει ότι η χώρα είναι πολλά περισσότερα από την εικόνα που προβάλλουν τα διεθνή μέσα τα τελευταία χρόνια.


© Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, Φωτογραφία: Πάρις Ταβιτιάν

5. Τα πορτραίτα του Δάκη Ιωάννου και του Maurizio Cattelan
Παρά την αγωνία και το υπαρξιακό άγχος που ανιχνεύεται στις μορφές του - ιδιαίτερα στις αυτοπροσωπογραφίες -, το χιουμοριστικό στοιχείο είναι επίσης πανταχού παρόν. Έτσι, πολλές φορές οι χαρακτήρες του μοιάζουν κωμικοτραγικοί ή εξαντλημένοι. «Αν αναλογιστείς πώς το "μυαλό", σε αντίθεση με τα "μάτια", βλέπει τους ανθρώπους, αυτήν την εικόνα θέλω να δημιουργήσω», είχε πει σε μια πρόσφατη συνέντευξή του στο Vanity Fair. Σε αυτήν την ενότητα του πρώτου ορόφου του Μεγάρου Σταθάτου θα συναντήσουμε και δύο γνώριμες στο ελληνικό κοινό μορφές: το συλλέκτη Δάκη Ιωάννου και έναν από τους προστατευόμενούς του καλλιτέχνες, τον Maurizio Cattelan, στους οποίους είναι αφιερωμένη μία ολόκληρη αίθουσα με τρία μεγάλα πορτραίτα.

Τέλος, ειδική μνεία αξίζει στον κατάλογο της έκθεσης, τον οποίο επίσης επιμελήθηκε η Αταλάντη Μαρτίνου, αλλά συνέλαβε ο George Condo: είναι μια καρτ-ποστάλ από την Ελλάδα, με εξώφυλλο μια άποψη από το κατεξοχήν χαρακτηριστικό κυκλαδίτικο νησί για τον παγκόσμιο τουρισμό, τη Σαντορίνη. Βρίσκεται μέσα σε ένα κουτί που περιτρέχει η γνώριμη ταινία των ταχυδρομικών φακέλων και φέρει ακόμη και γραμματόσημο με έργο του Condo στο πίσω μέρος!

Αποτελεί ένα μικρό δείγμα του πόσο προσεκτικά επιμελημένη μέχρι την παραμικρή λεπτομέρεια είναι η τελευταία έκθεση του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, η οποία φέρνει για ακόμη μια φορά σε διάλογο το κλασικό με το σύγχρονο και αξίζει οπωσδήποτε το χρόνο σας.

George Condo at Cycladic, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, 8 Ιουνίου - 14 Οκτωβρίου 2018