Artnews

Art Basel και Frieze θα έχουν χαμηλότερο κόστος συμμετοχής για μικρές και μεσαίες γκαλερί

2018-09-11 15:29:25

Από την Αννίτα Αποστολάκη

Σε μια κίνηση που είχε αργήσει πολύ προχώρησε η Art Basel, ανακοινώνοντας την περασμένη εβδομάδα ότι οι μικρές και μεσαίες γκαλερί που θα συμμετέχουν από το 2019 στις φουάρ της σε Βασιλεία, Μαϊάμι και Χονγκ Κονγκ θα έχουν χαμηλότερο κόστος συμμετοχής σε σχέση με τις μεγάλες «πολυεθνικές» γκαλερί. Μία μέρα μετά, το παράδειγμα της ηγέτιδας φουάρ ακολούθησε και η δεύτερη τη τάξει Frieze, δημοσιεύοντας διαβαθμισμένη τιμολόγηση στα περίπτερά της ανάλογα το μέγεθός τους, αρχής γενομένης από τη νέα φουάρ που ξεκινάει στο Λος Άντζελες το Φεβρουάριο του 2019.

Οι ανακοινώσεις αυτές είναι το αποτέλεσμα συζητήσεων που γίνονται όλο και πιο συχνά τελευταία στον κόσμο της τέχνης για τη βιωσιμότητα του μοντέλου που έχουν δημιουργήσει οι μεγάλες φουάρ που γίνονται σε διάφορα μέρη του πλανήτη. Η συμμετοχή σε φουάρ με διεθνή απήχηση έχει γίνει αναγκαίο κακό για το πρεστίζ κάθε γκαλερί που θέλει να προωθήσει τους καλλιτέχνες της στο εξωτερικό. «Κακό», διότι το κόστος συμμετοχής σε αυτές έχει γίνει πλέον δυσβάστακτο για τον ετήσιο προϋπολογισμό των μικρών και μεσαίων γκαλερί.

Αρκεί να αναλογιστεί κανείς, τώρα που ανακοινώθηκε δημόσια το κόστος ανά τετραγωνικό μέτρο (τ.μ.) για τα περίπτερα, ότι η Art Basel μέχρι στιγμής χρεώνει 735 ευρώ (830 ελβετικά φράγκα)/τ.μ. Δεδομένου ότι ένα μικρού μεγέθους περίπτερο στις φουάρ τέχνης έχει εμβαδό περίπου 20 τ.μ., με ένα γρήγορο υπολογισμό καταλαβαίνει κανείς ότι μία γκαλερί χρειάζεται τουλάχιστον 14.700 ευρώ μόνο για τη συμμετοχή της σε μια από τις φουάρ της Art Basel(!). Εκτός αυτού, οι γκαλερίστες πρέπει να συνυπολογίσουν το κόστος ασφάλισης των έργων, το κόστος μεταφοράς τους, καθώς και το κόστος των εισιτηρίων και διαμονής για εκείνους και τους εργαζομένους τους, εάν η γκαλερί τους δε βρίσκεται στην εκάστοτε πόλη διεξαγωγής της φουάρ.

Σε όλα τα παραπάνω, πρέπει να σημειωθεί ότι κανένας δεν εγγυάται στις γκαλερί ότι θα κάνουν πωλήσεις εκεί, έτσι ώστε να εξισορροπήσουν έστω το κόστος συμμετοχής τους. Σίγουρα, σε τόσο μεγάλες και δημοφιλείς φουάρ έχουν πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να πουλήσουν, -πολλοί, μάλιστα, καλύπτουν τα λειτουργικά έξοδα της γκαλερί τους για όλη τη χρονιά μέσα σε πέντε μέρες-, αλλά οι πιθανότητες αυτές μειώνονται τελευταία για τις γκαλερί που παρουσιάζουν λιγότερο γνωστούς και πιο «δύσκολους» καλλιτέχνες. Παρόλο που χάρη σε αυτές αναδείχθηκαν φουάρ όπως η Frieze, παρατηρείται μια συγκέντρωση του μεγαλύτερου όγκου των πωλήσεων σε γκαλερί με παραρτήματα σε όλο τον κόσμο, κάνοντας μεσαίες γκαλερί που στηρίζουν πάνω από μια δεκαετία τις φουάρ αυτές είτε να αποχωρούν -όπως ο Jose Freire της Team Gallery- είτε να κλείνουν η μία μετά την άλλη λόγω ζημίας.

Κάπως έτσι, Art Basel και Frieze αποφάσισαν να κάνουν μία κίνηση για να αλλάξουν το προφίλ του κερδοσκόπου που έχουν χτίσει τα τελευταία χρόνια, χρεώνοντας τις γκαλερί ακόμη και για τις επιπλέον προσκλήσεις εγκαινίων (50 λίρες η μία για το VIP Preview της Frieze London, όπως ανακάλυψε η γράφουσα ιδίοις όμμασι, το 2012). Από την Art Basel του Ιουνίου 2019, οι μικρές γκαλερί θα πληρώνουν 673 ευρώ (760 ελβετικά φράγκα)/τ.μ., μία μείωση της τάξεως του 8%, ενώ οι μεγάλες γκαλερί 802 ευρώ (905 ελβετικά φράγκα)/τ.μ. -μία αύξηση 9%. Αντίστοιχα, από το Φεβρουάριο στη Frieze του Λος Άντζελες τα μικρά περίπτερα θα χρεώνονται 332 ευρώ (385 δολάρια)/τ.μ. και τα μεγάλα 763 ευρώ (885 δολάρια)/τ.μ.

Βέβαια, αυτή η απόφαση δε λήφθηκε εν μία νυκτί: υπέρ μιας επιπλέον χρέωσης στη συμμετοχή της γκαλερί του που αριθμεί τρία παραρτήματα στη Νέα Υόρκη, ένα στο Λονδίνο και ένα στο Χονγκ Κονγκ είχε τοποθετηθεί από τον Απρίλιο ο David Zwirner σε συνέδριο των New York Times στο Βερολίνο. Μαζί του είχε συμφωνήσει ο Marc Glimcher, ο διευθυντής της γκαλερί Pace που έχει δέκα παραρτήματα σε Νέα Υόρκη, Λονδίνο, Πεκίνο, Χονγκ Κονγκ, Πάλο Άλτο, Σεούλ και Γενεύη, ενώ και ο Thaddaeus Ropac, ο οποίος λειτουργεί πέντε γκαλερί σε Παρίσι, Λονδίνο και Σάλτσμπουργκ, είχε τοποθετηθεί υπέρ της στήριξης των μικρότερων γκαλερί σε κείμενό του στο Artsy τον περασμένο Μάιο.

Αυτοί οι έμπειροι και πολυπράγμονες έμποροι τέχνης είναι σε θέση να αναγνωρίσουν κάτι που η αγορά της τέχνης έχει παραμελήσει, στην προσπάθειά της να τροφοδοτεί διαρκώς τον κύκλο της προσφοράς και της ζήτησης: τη σημασία των μικρομεσαίων γκαλερί για ένα υγιές καλλιτεχνικό οικοσύστημα, καθώς είναι εκείνες που αναδεικνύουν τους καλλιτέχνες που θα μας απασχολήσουν στο μέλλον, πριν τις πάρουν εκείνοι στα δικά τους μεγάλα «μαγαζιά». Μένει να φανεί αν κινήσεις όπως η διαβάθμιση στο κόστος συμμετοχής στις φουάρ τέχνης θα συμβάλλουν στη βιωσιμότητα αυτών των γκαλερί, εάν δεν αλλάξει η νοοτροπία μεγάλου όγκου συλλεκτών που έλκονται κατά βάση από τα διάσημα ονόματα.

 

Φωτογραφία: AP Photo/Kin Cheung