Artnews

Εργασίες στο Ιερό των Μεγάλων Θεών στη Σαμοθράκη

2018-10-04 17:20:04

Φέτος το καλοκαίρι, κι ύστερα από 22 χρόνια απουσίας, Αμερικανοί αρχαιολόγοι ξεκίνησαν ανασκαφές στο Ιερό των Μεγάλων Θεών. Είναι ο ίδιος τόπος που βρέθηκε ένα αρχαιολογικό αριστούργημα: η Νίκη της Σαμοθράκης, η οποία εκτίθεται στο Μουσείο του Λούβρου από το 1884. Οι εργασίες, που διενεργούνται από το Πανεπιστήμιο Emory της Ατλάντα (υπό τη διεύθυνση της καθηγήτριας, κ. B. D. Wescoat) και το Ινστιτούτο Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης, βρίσκονται στο πλαίσιο ενός νέου πενταετούς ερευνητικού προγράμματος, η εκτέλεση του οποίου εγκρίθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού και εποπτεύεται από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Έβρου.

Ο ναός στη Σαμοθράκη, που γνώρισε μεγάλη ακμή από το τέλος του 4ου έως και τον 2ο αιώνα π.Χ., προσφέρει μία εικόνα του σημαντικού ρόλου της μυστηριακής αυτής λατρείας στην ελληνιστική εποχή. Οι φετινές έρευνες, που ολοκληρώθηκαν τον περασμένο Αύγουστο, επικεντρώθηκαν στα μνημεία του δυτικού τμήματος του Ιερού των Μεγάλων θεών που βρίσκονταν γύρω από το μνημείο της διάσημης «Φτερωτής Νίκης»: τη Στοά, τον Περίβολο της Νίκης και το Θέατρο. Η ανασκαφή στο Θέατρο επέτρεψε να εντοπιστούν εκ νέου ορισμένα αρχιτεκτονικά στοιχεία που είχαν έρθει στο φως στη διάρκεια της γαλλοτσεχικής ανασκαφής το 1923, όπως τα ίχνη που καθορίζουν την περίμετρο της ορχήστρας και τη θέση του διαζώματος. Εντοπίστηκαν, επίσης, τμήματα εδωλίων από ζωηρό κόκκινο ρυόλιθο και λευκό ασβεστόλιθο και τα κατάλοιπα ενός μεγάλου πήλινου αγωγού διαμέτρου περίπου 0,25 μ., ο οποίος έτρεχε κάτω από το δάπεδο του διαζώματος.

Η επιστημονική ομάδα εργάστηκε παράλληλα για την ανάπτυξη τρισδιάστατου ψηφιακού μοντέλου του Ιερού αλλά και για τη δημοσίευση της αρχιτεκτονικής της Στοάς και των μνημείων που πλαισίωναν το άνδηρό της. Η Στοά διακρίνεται τόσο για την κλίμακά της, περίπου 104 μ. σε μήκος, όσο και για το υλικό της, επειδή είναι το μόνο μεγάλο μνημείο του Ιερού που έχει κατασκευαστεί αποκλειστικά από τοπικό ασβεστόλιθο προερχόμενο από το λατομείο του Ακρωτηρίου κοντά στη σημερινή Καμαριώτισσα. Το κτήριο, μολονότι ούτε ένας λίθος πάνω από την κρηπίδα του δεν διασώζεται στη αρχική του θέση, έχει να επιδείξει ένα πλήθος αρχιτεκτονικών στοιχείων: έως σήμερα έχουν βρεθεί περισσότερα από 1.700 ασβεστολιθικά αρχιτεκτονικά μέλη, 1.000 πήλινα θραύσματα από το σύστημα της στέγης και πολυάριθμα θραύσματα κονιαμάτων από τη διακόσμηση των εσωτερικών τοίχων.

Το άνδηρο αποτελούσε ένα εξαιρετικό τόπο έκθεσης αναθημάτων μεγάλης κλίμακας, τα οποία πλαισίωναν τη Στοά σε εντυπωσιακή διάταξη. Το Μνημείο της Νίκης της Σαμοθράκης ήταν αναμφίβολα το πιο επιβλητικό απ’ αυτά.

Εικ.1. Το θέατρο στο Ιερό των Μεγάλων Θεών στη Σαμοθράκη.

Εικ.2. Μελέτη των αρχιτεκτονικών στοιχείων της Στοάς στο Ιερό των Μεγάλων Θεών στη Σαμοθράκη.