Artnews

Frieze London 2018: «Τα Νέα της Τέχνης» ήταν εκεί!

2018-10-09 16:44:57

Για ακόμη έναν Οκτώβρη, στήθηκε στο χορτάρι του Regent’s Park του Λονδίνου μια μεγάλη λευκή τέντα, ικανή να φιλοξενήσει 160 γκαλερί σύγχρονης τέχνης από όλο τον κόσμο: το Frieze London άνοιξε για 16η χρονιά τις πόρτες του σε φιλότεχνους, συλλέκτες και εν δυνάμει αγοραστές τέχνης, οι οποίοι συνέρρευσαν στην πρωτεύουσα της Βρετανίας για μια εβδομάδα γεμάτη εγκαίνια, αφρώδεις οίνους και ατελείωτο networking!

Η συγκεκριμένη φουάρ τέχνης ξεκίνησε το 2003 με σκοπό να προβάλλει γκαλερί που ξέφευγαν από την πεπατημένη και παρουσίαζαν πρωτοποριακή τέχνη που δεν έβρισκε στέγη αλλού. Αυτό, ευτυχώς, εξακολουθεί να συμβαίνει στην ενότητα Focus, όπου η τέχνη παρεκκλίνει από τον «κανόνα» των έργων που εκτίθενται στην Main. Εκεί, στην Proyectos Ultravioleta από τη Γουατεμάλα, βρίσκονταν τα έργα της Johanna Unzuetta, ορισμένα από τα οποία αγοράστηκαν για τη συλλογή της Tate, αλλά και η -γνώριμη από τη φετινή Art Athina- γκαλερί Union Pacific, η οποία πούλησε δύο έργα της Zadie Xa στην Contemporary Art Society για το The Box, ένα νέο χώρο σύγχρονης τέχνης που θα ανοίξει στο Πλύμουθ το 2020.

Όχι, βέβαια, ότι το κομμάτι με τις κύριες συμμετοχές είχε έλλειψη από εντυπωσιακά και αξιόλογα έργα. Με την είσοδό του στο χώρο της Frieze London ο επισκέπτης έβρισκε στα αριστερά του το ογκώδες «The Shaman» της Tatiana Trouvé (€650.000), το οποίο καταλάμβανε το μεγαλύτερο μέρος του περιπτέρου της παρισινής γκαλερί kamel mennour: μία βάση κορμού δέντρου από μπρούντζο ανάβλυζε διαρκώς νερό και έμοιαζε σα να είχε προσγειωθεί ως κομήτης πάνω στο έδαφος, σπάζοντάς το σε πλάκες και ανοίγοντας μια λίμνη. Μέσα σε αυτήν βρίσκονταν μαρμάρινα βιβλία, συμβολίζοντας -μεταξύ άλλων- τη δυνατότητα ενός σαμάνου να μεταμορφώνεται.


«The Shaman» της Tatiana Trouvé στην kamel mennour  ©Τα Νέα της Τέχνης 2018

Το έργο της Trouvé ήταν μια όαση ηρεμίας και περίσκεψης απέναντι από το εξίσου ογκώδες γλυπτό «Francesco» του Urs Fischer που ορθωνόταν μπροστά από το περίπτερο της Sadie Coles: Η σκυμμένη πάνω από το iPhone κέρινη μορφή, -εμπνευσμένη από το γνωστό στο αθηναϊκό κοινό ιταλό επιμελητή Francesco Bonami-, στεκόταν πάνω σε ένα βάθρο-ψυγείο, αποτελώντας έτσι ένα κριτικό σχόλιο για τα σύγχρονα ιδεώδη. Ένα πολύ ακριβό κριτικό σχόλιο, αν αναλογιστεί κανείς τα 830.000 ευρώ που ζητούσε η γκαλερί, αλλά και το ότι το έργο είναι έτοιμο να αυτοκαταστραφεί εάν ανάψουν τα φυτίλια που περιέχει.

Σε πιο προσιτά (για κάποιους) επίπεδα κινήθηκαν τα έργα του David Shrigley, τον οποίο είδαμε φέτος στα Σφαγεία της Ύδρας από το Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ: η φαντεζί βιτρίνα με νέον που είχε δημιουργήσει για το περίπτερο του Stephen Friedman είχε τιμή περίπου 45.000 λίρες και τραβούσε τα πλήθη, όπως και τα έργα του Jim Shaw στο περίπτερο του Simon Lee που άγγιζε τα όρια του κιτς. Αντίθετα, η White Cube κατάφερε με το βιομηχανικό περίπτερό της να κεντρίσει το ενδιαφέρον του κοινού για τα έργα του Κινέζου Liu Wei, αν και το βραβείο για το καλύτερο περίπτερο πήγε στην γκαλερί Sprüth Magers, η οποία παρουσίασε μεταξύ άλλων έργα της Kaari Upson.

Πρωταγωνιστής ο φεμινισμός
Το δυνατό χαρτί, όμως, της φετινής Frieze London ήταν, κατά κοινή ομολογία, η επιμελημένη ενότητα Social Work, όπου παρουσιάστηκαν οκτώ γυναίκες που, ήδη από τη δεκαετία του ’70, έθιξαν ζητήματα φύλου και ταυτότητας. Έτσι, παρά τα λίγα τετραγωνικά μέτρα που είχαν στη διάθεσή τους, οι συμμετέχουσες γκαλερί που τις εκπροσωπούν κατάφεραν να δώσουν στους επισκέπτες μια καλή εικόνα για το έργο τους: όπως η Richard Saltoun με την Helen Chadwick, μια από τις πιο επιδραστικές φιγούρες της βρετανικής σκηνής, της οποίας η σειρά περφόρμανς «In the Kitchen» (1977), με την ίδια να μεταμορφώνεται σε συσκευές κουζίνας, σατίριζε τις προσδοκίες να είναι η γυναίκα «δούλα και κυρά» του σπιτιού (έντονες οι επιρροές της Ελληνίδας μάνας). Ή η Apalazzogallery με τη Sonia Boyce, της οποίας το έργο «The Audition» επέλεξε η Tate για τη συλλογή της: 900 φωτογραφίες από μια οντισιόν το 1997 στο Μάντσεστερ, όπου ζητούσε από τους συμμετέχοντες να φορέσουν μια περούκα με αφρικανική αφάνα, για να καταγράψει τις αντιδράσεις τους όταν ξαφνικά αποκτούσαν, έστω και για λίγο, αυτήν την ταυτότητα.


Helen Chadwick, «In the Kitchen» (1977) από την γκαλερί Richard Saltoun στην ενότητα Social Work ©Τα Νέα της Τέχνης 2018

Οι επιμελημένες ενότητες είναι αυτό που κρατά θερμό το ενδιαφέρον του ευρύτερου φιλότεχνου κοινού για τη Frieze London, παρακινώντας το να δώσει το διόλου ευκαταφρόνητο ποσό των 45 λιρών για την είσοδό του στη εμπορική έκθεση. Ουρές σχηματίζονταν στα Frieze Talks για μια ευκαιρία στις συζητήσεις με καλλιτέχνες όπως η Laurie Anderson και η Nan Goldin. Πλήθος κόσμου μαζευόταν, επίσης, γύρω από τα διαδραστικά τηλέφωνα της Camille Henrot, τα οποία ήταν μέρος της ενότητας Live, αλλά και σε κάθε έναρξη της περφόρμανς της Liz Glynn, όπου χορευτές αλληλεπιδρούσαν ζωντανά με οικονομικά και άλλα δεδομένα που έπαιρναν από τη φουάρ, δημιουργώντας σκέψεις γύρω από την εμπορευματοποίηση της αβεβαιότητας.

Παρόλο που η φουάρ είναι γνωστή για παρουσιάσεις μεγάλων έργων, -άλλοτε με επιτυχία, όπως με το σπειροειδές έργο του Mike Nelson στην ιταλική Galleria Franco Noero, και άλλοτε δίνοντας την αίσθηση καταστήματος, όπως με το μεγάλο έργο του Ernesto Neto στην Tanya Bonakdar Gallery-, είναι τα μικρότερα έργα από γκαλερί μεσαίου μεγέθους που διατηρούν το δυναμισμό στη Frieze London: όπως τα σουρεαλιστικά κεραμικά του Sebastian Stöhrer στην Carl Freedman Gallery ή τα γλυπτά από καλσόν, πρέτζελ και άλλα οικιακά σκεύη της Naama Arad στην ισραηλινή Sommer Contemporary Art. Με τιμές να κυμαίνονται στα 10.000-15.000 ευρώ είναι πιο εύκολα προσβάσιμα από έναν αριθμό ανθρώπων μεγαλύτερο από το κλειστό κύκλωμα των λίγων πολυεκατομμυριούχων.


Ο «Άνεργος Δημοσιογράφος (Dave)» του Josh Kline στη Stuart Shave/Modern Art ©Τα Νέα της Τέχνης 2018

Και όσο θα υπάρχουν έργα όπως ο «Άνεργος Δημοσιογράφος (Dave)» του Josh Kline, να ασφυκτιά μέσα σε μια σακούλα αχρήστων στη Modern Art του Stuart Shave, ταράζοντας το εύθυμο κλίμα υπερκατανάλωσης και socializing που επικρατεί σε τέτοιου είδους διοργανώσεις και δίνοντας τροφή για σκέψη, η Frieze London θα αξίζει σίγουρα μια επίσκεψη για κάθε φιλότεχνο που θέλει να ανακαλύψει ορισμένα διαμάντια σύγχρονης τέχνης.

Αννίτα Αποστολάκη

Κύρια φωτογραφία άρθρου: Kaari Upson στη Sprüth Magers  ©Τα Νέα της Τέχνης 2018